Tevkifatlı Fatura Nasıl Kesilir? 2026 Oranları, Uyumsoft Adımları ve Muhasebe Kaydı

Tevkifatlı fatura, hesaplanan KDV'nin bir kısmının satıcıya ödenmediği, alıcı tarafından sorumlu sıfatıyla 2 No.lu KDV beyannamesiyle vergi dairesine ödendiği faturadır. e-Fatura'da bu faturanın tipi TEVKİFAT seçilir ve işleme uyan tevkifat kodu girilir; Uyumsoft portalında bu iş, fatura kaleminde "vergi ekle" ekranından KDV tevkifatı vergi türü ve tevkifat kodu seçilerek yapılır. Muhasebede satıcı yalnızca tahsil edeceği KDV'yi 391 hesaba, alıcı KDV'nin tamamını 191 hesaba, tevkif ettiği kısmı ise 360 hesaba alır. Bu yazıda oranları KDV Genel Uygulama Tebliği'nin güncel metninden aktarıyor, fatura düzenleme adımlarını ve iki tarafın kaydını örnekle gösteriyoruz.

Tevkifatlı fatura nedir?

KDV'de tevkifat, verginin satıcı yerine alıcı tarafından beyan edilip ödenmesidir. 3065 sayılı KDV Kanunu'nun 9/1 maddesi, vergi alacağının güvenliği gerekli gördüğü hallerde Bakanlığa, verginin ödenmesinden işleme taraf olanları sorumlu tutma yetkisi verir. Bu yetkiyle düzenlenen tevkifat iki türlüdür:

• Tam tevkifat: KDV'nin tamamı alıcı tarafından beyan edilir. Türkiye'de ikametgâhı, işyeri, kanuni merkezi ve iş merkezi bulunmayanlardan alınan hizmetler, KDV mükellefi olmayanlardan yapılan ve KDV'ye tabi kiralamalar, KDV mükellefi olmayanlara verilen reklamlar bu gruptadır.
• Kısmi tevkifat: KDV'nin tebliğde belirlenen oranı (örneğin 9/10'u) alıcı tarafından, kalan kısmı satıcı tarafından beyan edilir. Mali müşavirin her ay karşılaştığı tevkifatlı faturaların büyük kısmı bu gruptadır ve bu yazının konusu da kısmi tevkifattır.

Tevkifat bir indirim ya da istisna değildir. Hesaplanan KDV yine tam olarak doğar; değişen yalnızca kimin ödeyeceğidir. Bu yüzden alıcı, tevkif edip ödediği KDV'yi de indirim konusu yapabilir. Satıcı ise tahsil edemediği kısım nedeniyle indirim yoluyla gideremediği KDV için iade isteyebilir.

Kısmi tevkifatı kimler uygular?

Tebliğin (I/C-2.1.3.1) bölümü tevkifat yapacak alıcıları iki gruba ayırır ve her işlem için hangi grubun tevkifat yapacağını ayrıca belirtir. Bu ayrım, uygulamadaki hataların en sık kaynağıdır.

• (a) KDV mükellefleri: Sadece sorumlu sıfatıyla KDV ödeyenler bu gruba girmez.
• (b) Belirlenmiş alıcılar: Kamu idareleri, döner sermayeli kuruluşlar, bankalar, sigorta ve emeklilik şirketleri, kamu iktisadi teşebbüsleri, payları Borsa İstanbul'da işlem gören şirketler, organize sanayi bölgeleri ve tebliğde sayılan diğer kuruluşlar. Bunlar KDV mükellefi olsun olmasın tevkifat yapar.

Pratik sonucu şudur: temizlik, işgücü temini, yük taşımacılığı, ticari reklam gibi hizmetlerde iki grup da tevkifat yapar. Makine ve teçhizat bakım onarımı, etüt-proje ve danışmanlık, yemek servisi, baskı basım gibi hizmetlerde ise tevkifatı yalnızca belirlenmiş alıcılar yapar. İki özel şirket arasındaki bir bakım onarım faturası tevkifatsız kesilir. Satıcının kendisi belirlenmiş alıcılardan biriyse (profesyonel spor kulüplerinin belirlenmiş alıcılara yaptıkları hariç) alıcının durumuna bakılmaksızın tevkifat yapılmaz.

KDV tevkifat oranları (2026 güncel tablo)

Aşağıdaki tablo, KDV Genel Uygulama Tebliği'nin mevzuat.gov.tr'deki güncel metninden derlenmiştir. "Uygulayan" sütunundaki (a) KDV mükelleflerini, (b) belirlenmiş alıcıları ifade eder. Her işlemin kapsamı, istisnası ve alt koşulları tebliğin ilgili bölümünde ayrıntılı olarak sayılır; tabloyu bir başlangıç noktası olarak kullanın.

Tabloda yer almayan turistik mağazalara verilen müşteri bulma hizmetleri, profesyonel spor kulüplerinin yayın, reklam ve isim hakkı işlemleri, kamu özel iş birliği modeliyle yaptırılan sağlık tesislerindeki hizmetler ve Devlet Malzeme Ofisi'ne yapılan teslimler için tebliğin ilgili bölümlerine bakın.

Tevkifat alt sınırı: 2026 için 12.000 TL

Tebliğin (I/C-2.1.3.4.1) bölümüne göre kısmi tevkifat kapsamındaki işlemin KDV dahil bedeli, işlemin yapıldığı yıl için VUK 232. madde uyarınca belirlenen fatura düzenleme sınırını aşmıyorsa tevkifat yapılmaz. Sınır aşılırsa tevkifat tutarın tamamı üzerinden hesaplanır. 588 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği ile bu sınır 2026 yılı için 12.000 TL olarak belirlenmiştir. Tebliğe göre aynı işleme ait bedel, tevkifattan kaçınmak için birden fazla faturaya bölünemez; bütünlük arz eden alımların toplamı sınırla karşılaştırılır.

Tevkifatlı fatura nasıl kesilir?

Tebliğin (I/C-2.1.3.4.2) bölümü, tevkifatlı faturada şu bilgilerin ayrıca gösterilmesini ister: işlem bedeli, hesaplanan KDV, tevkifat oranı, alıcı tarafından tevkif edilecek KDV tutarı, tevkifat dahil toplam tutar ve tevkifattan sonra tahsil edilmesi gereken toplam bedel. e-Fatura ve e-Arşiv uygulamaları bu alanları, doğru fatura tipi ve tevkifat kodu seçildiğinde kendisi hesaplayıp faturaya basar.

Hangi entegratörü kullanırsanız kullanın, akış aynıdır:

1. Fatura tipini TEVKİFAT seçin. Fatura tipi SATIŞ bırakılıp yalnızca açıklamaya tevkifat yazmak, alıcının sisteminde faturanın tevkifatlı görünmemesine yol açar.
2. Kalemi KDV oranıyla girin. KDV yine genel ya da ilgili oran üzerinden hesaplanır; tevkifat KDV oranını düşürmez.
3. Kaleme KDV tevkifatını ekleyip tevkifat kodunu seçin. GİB'in UBL-TR kod listesinde her tevkifat türünün 6 ile başlayan üç haneli bir kodu vardır. Kod, oranı da belirler; bu yüzden oranı değil, işlemin türünü düşünerek seçin.
4. Toplamları kontrol edin. Ödenecek tutar, KDV hariç bedel ile satıcıya kalan KDV'nin toplamı olmalıdır.

Alıcı e-Fatura mükellefi değilse aynı fatura e-Arşiv olarak düzenlenir; tevkifat bilgileri yine faturada yer alır.

Uyumsoft'ta tevkifat ekleme adımları

Uyumsoft'un i-Dönüşüm Portalı e-Fatura oluşturma kılavuzunda tevkifatlı fatura şu sırayla anlatılır:

1. Portalda fatura oluştur düğmesine basın, senaryo tipini (ticari veya temel) ve fatura tipi olarak TEVKİFATı seçin, alıcı bilgilerini doldurup kaydedin.
2. Açılan mal ve hizmet bölümünde ekle ile kalem bilgilerini girin ve kaydedin.
3. Oluşan kaleme tıklayıp vergi ekle kısmına gelin, vergi türü olarak 9015 KDV tevkifatını seçin.
4. Altta aktifleşen tevkifat kodu alanından işleme uygun kodu seçip tamam ile vergiyi ekleyin.

İki uyarı gerekir. Birincisi, kılavuzdaki tevkifat kodu listesi eskidir; örneğin yapım işlerini 2/10 oranıyla gösterir, oysa tebliğin güncel metninde bu oran 4/10'dur. Kodu seçerken portalın o gün gösterdiği güncel listeye ve yukarıdaki tabloya bakın. İkincisi, Uyumsoft'un ön muhasebe ve ERP ürünlerinde ekranlar portaldan farklı olabilir; kullandığınız üründe alan adlarını görmüyorsanız Uyumsoft desteğine danışın.

Fatura düzenlerken sık yapılan hatalar

• Özel bir şirkete yapılan bakım onarım, danışmanlık ya da yemek hizmetine tevkifat uygulamak. Bu hizmetlerde tevkifatı yalnızca belirlenmiş alıcılar yapar.
• KDV dahil 12.000 TL'yi aşmayan bir işlemde tevkifat uygulamak ya da tersine, sınırı aşan işi faturalara bölerek tevkifatsız kesmek.
• İşlem türüne değil orana bakarak kod seçmek. Aynı oranı taşıyan farklı işlemler beyannamede farklı işlem türü olarak raporlanır.
• KDV mükellefi olmayan bir alıcıya (belirlenmiş alıcılar hariç) tevkifatlı fatura kesmek. Tebliğ, KDV mükellefiyeti olmayan apartman yönetimine verilen özel güvenlik hizmetinde tevkifat uygulanmayacağını örnek olarak verir.

Örnek hesaplama

Aşağıdaki tutarlar tamamen örnektir. Bir temizlik şirketi, KDV mükellefi bir limited şirkete 100.000 TL + %20 KDV bedelle aylık temizlik hizmeti veriyor. Temizlik hizmeti (a) ve (b) grubundaki tüm alıcılar için 9/10 oranında tevkifata tabidir.

Satıcının muhasebe kaydı

Satıcı, alıcıdan tahsil edeceği 102.000 TL'yi alacak olarak, yalnızca kendisinin beyan edeceği 2.000 TL'yi hesaplanan KDV olarak kaydeder.

Bazı meslek mensupları önce KDV'nin tamamını 391 hesaba yazıp tevkif edilen kısmı ayrı bir satırla 391'den düşmeyi tercih eder; dönem sonu sonuç aynıdır. Önemli olan 391 bakiyesinin beyannamedeki hesaplanan KDV ile tutmasıdır.

Beyanda satıcı, 1 No.lu KDV beyannamesinin "Matrah" kulakçığındaki "Kısmi Tevkifat Uygulanan İşlemler" tablosuna işlem türünü, KDV hariç bedelin tamamını (100.000 TL), KDV oranını ve tevkifat oranını yazar. Program "Vergi" alanına tevkif edilmeyen kısmı (2.000 TL) kendisi hesaplar. Tevkifat nedeniyle iade almak istiyorsa ayrıca "İstisnalar-Diğer İade Hakkı Doğuran İşlemler" kulakçığındaki tabloya aynı bedeli ve alıcının tevkif ettiği 18.000 TL'yi "İadeye Konu Olan KDV" olarak girer. İade istemeyen satıcı bu ikinci tabloya kayıt yapmaz.

Alıcının muhasebe kaydı

Alıcı, KDV'nin tamamını indirilecek KDV olarak, satıcıya ödemeyeceği 18.000 TL'yi ise vergi dairesine ödeyeceği borç olarak kaydeder. Gider hesabı hizmetin niteliğine göre seçilir; örnekte genel yönetim gideri varsayılmıştır.

191'i iki alt hesapta izlemek zorunlu değildir, ama 2024'ten bu yana pratik bir gereklilik haline gelmiştir. 7491 sayılı Kanun'la KDV Kanunu'nun 29/1 maddesi değişmiş ve tebliğe eklenen açıklamaya göre, Ocak 2024 döneminden itibaren sorumlu sıfatıyla beyan edilen KDV, ödendiği dönemin 1 No.lu beyannamesinde indirilir. Aynı döneme ait 2 No.lu beyanname 1 No.lu beyannameden önce verilir ve süresinde ödenirse tevkifat, tevkifatın yapıldığı dönemde indirilebilir. Süresinden sonra ödenirse indirim, ödemenin yapıldığı döneme kayar; kısmen ödenmişse ödenen kısım kadar indirilir. Satıcıya ödenen 2.000 TL ise genel kurala göre, faturanın deftere kaydedildiği dönemde indirilir.

Alıcı 18.000 TL'yi 2 No.lu KDV beyannamesinin "Kısmi Tevkifat Uygulanan İşlemlere Ait Bildirim" tablosunda beyan eder; "Kesinti Yapılan Satıcılar" kulakçığına satıcının kimlik bilgilerini, matrahı ve tevkifat tutarını girer. Ödeme günü kayıt şöyledir:

Ödeme ve tahsilat kayıtlarında dikkat

Banka ekstresine bakarken tevkifatlı faturanın izi kolay kaybolur. Satıcının hesabına 120.000 TL değil 102.000 TL girer; alıcının ekstresinde de 102.000 TL'lik bir havale ve ay sonunda vergi dairesine ayrıca 18.000 TL'lik bir ödeme görünür. Cari hesapta fark kalıyorsa ilk bakılacak yer, faturanın 120 ya da 320 hesaba tevkifatsız toplamla kaydedilip kaydedilmediğidir. Satıcıya ödenen tutar 320 hesabı kapatır, vergi dairesine ödenen tutar 360 hesabı kapatır; ikisi birbirine karıştırılmamalıdır. Bu ayrımı banka tarafında nasıl yapacağınız için maaş, SGK ve vergi ödemelerinin banka ekstresinden kaydı yazısına bakabilirsiniz.

Tevkifatlı faturada iade ve KDV iadesi

Tevkifatlı satıştan mal iadesi olursa tebliğin (I/C-2.1.4.1) bölümüne göre düzeltme, hesaplanan KDV'nin tevkifata tabi tutulmayan kısmı üzerinden yapılır. Tebliğ, alıcının tevkif edip ödediği ve indirdiği kısım için düzeltme yapılmayacağını örnekle açıklar. İade faturasının genel kaydı için iade faturası ve muhasebe kaydı yazısına bakabilirsiniz.

Satıcı tarafında ise tevkifat, düzenli bir KDV alacağı doğurabilir: satıcı alışlarındaki KDV'nin tamamını indirir ama tahsil ettiği KDV yalnızca küçük bir kısımdır. Bu alacak, alıcının 2 No.lu beyannameyi verip ödemesi şartıyla iade edilebilir ve iade, tevkif edilen KDV tutarını hiçbir surette aşamaz. İade talebinin kaydı ve mahsup ile nakden iade ayrımı KDV iadesi muhasebe kaydı yazısında anlatılıyor.

Tevkifatlı faturaları muhasebe programına aktarmak

Tevkifatlı faturalarda her ay aynı iş tekrarlanır: faturayı portaldan indirmek, matrahı, KDV'yi ve tevkif edilen tutarı doğru hesaplara dağıtmak. BEF (Banka Ekstresi ve Fatura Çevirici), Uyumsoft dahil desteklenen e-Fatura entegratörlerinden faturaları çeker ya da XML dosyasından okur. "Varsayılan Fatura Kodları" ekranındaki "Tevkifat Alış" ve "Tevkifat Satış" sekmelerinde her tevkifat oranı için kullanılacak hesabı bir kez tanımlarsınız; hangi kodun kullanılacağına siz karar verirsiniz, fişler Luca, Mikro Müşavir, MikroKom GMS.NET, Zirve Müşavir veya Orka WinIceberg'e aktarılır. İşletme defteri tutan mükelleflerde bazı programlara tevkifatlı belgeler henüz aktarılamadığını ve elle girilmesi gerektiğini de belirtelim. Desteklenen kaynaklar Fatura Entegrasyonları, Uyumsoft'a özel adımlar UyumSoft Fatura Entegrasyonu sayfasındadır.

Sık sorulan sorular

Uyumsoft'ta tevkifatlı fatura nasıl kesilir?

Uyumsoft i-Dönüşüm Portalı kılavuzuna göre fatura tipi TEVKİFAT seçilir, kalem eklenip kaydedilir, kaleme tıklanarak "vergi ekle" kısmından vergi türü olarak 9015 KDV tevkifatı seçilir ve aktifleşen alandan işleme uygun tevkifat kodu seçilir. Kod listesinin güncelliğini tebliğden kontrol edin.

Uyumsoft'ta tevkifat kodu alanı neden görünmüyor?

Kılavuzdaki akışta tevkifat kodu alanı, kaleme vergi eklenirken vergi türü olarak KDV tevkifatı seçildikten sonra aktifleşir. Fatura tipi TEVKİFAT seçilmemişse ya da ön muhasebe gibi başka bir Uyumsoft ürünü kullanılıyorsa ekran farklı olabilir; bu durumda Uyumsoft desteğine danışmak gerekir.

Tevkifatlı faturada satıcı hangi KDV'yi beyan eder?

Satıcı 1 No.lu beyannamede işlem bedelinin tamamını matrah olarak yazar, ancak ödeyeceği KDV yalnızca tevkif edilmeyen kısımdır. Tevkif edilen kısmı alıcı 2 No.lu beyannameyle beyan edip öder.

Tevkif edilen KDV hangi hesapta izlenir?

Alıcı tarafında tevkif edilen KDV, indirilecek KDV olarak 191 hesabın borcuna, vergi dairesine ödenecek tutar olarak 360 hesabın alacağına yazılır. Satıcı tarafında bu tutar hiç kayda girmez ya da 391'e yazılıp aynı tutarla düşülür.

Tevkifat alt sınırı 2026'da kaç TL?

KDV dahil işlem bedeli, VUK 232. madde uyarınca belirlenen fatura düzenleme sınırını aşmıyorsa tevkifat yapılmaz. Bu sınır 2026 için 12.000 TL'dir. Sınır aşılırsa tevkifat bedelin tamamı üzerinden hesaplanır.

İki özel şirket arasındaki bakım onarım faturası tevkifatlı mı kesilir?

Hayır. Makine, teçhizat, demirbaş ve taşıt bakım onarım hizmetlerinde 7/10 tevkifatı yalnızca tebliğde sayılan belirlenmiş alıcılar uygular. Alıcı özel bir şirketse ve bu listede yer almıyorsa fatura normal satış faturası olarak kesilir.

Kaynaklar

• KDV Genel Uygulama Tebliği, güncel metin (I/C-2.1.2, 2.1.3, 2.1.4, 2.1.5 ve III/C indirim bölümleri)
• GİB: KDV'de kısmi tevkifat uygulanan hizmetler, teslimler ve tevkifat oranları
• 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu (md. 9/1, 29/1)
• 588 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği (2026 fatura düzenleme sınırı)
• Uyumsoft i-Dönüşüm Portalı e-Fatura Oluşturma Kılavuzu

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut durumda güncel mevzuat, Cumhurbaşkanı kararları ve özelgeler esas alınmalıdır.