Maaş, SGK ve Muhtasar Ödemelerinin Banka Ekstresinden Muhasebe Kaydı

Banka ekstresinde ay başında bir "maaş ödemesi" satırı, ayın son haftasında bir vergi ödemesi, ay sonunda da bir SGK ödemesi görürsünüz. Bu üç satırın hiçbiri doğrudan gider kaydı değildir. Üçü de bordro tahakkukunda açılan borç hesaplarını kapatır. Maaş ödemesi muhasebe kaydı, bordroda tahakkuk ettirilen net ücret borcunun (335 Personele Borçlar) bankadan ödenmesiyle kapatılması kaydıdır; vergi ve SGK ödemeleri de aynı mantıkla 360 ve 361 hesapları kapatır.

Kaydı doğru kurmanın yolu sırayı korumaktır: önce ay sonunda bordro tahakkuku, sonra ekstredeki her ödemenin ilgili borç hesabını kapatması. İki adımı da açıkça örnek olan tutarlarla ve Tekdüzen Hesap Planına göre kuracağız.

Kısaca

• Bordro ay sonunda tahakkuk ettirilir: brüt ücret ve işveren payları gider hesabına (770, 720, 730 veya 760), net ücret 335, gelir ve damga vergisi 360, SGK kesintileri 361 hesaba alacak yazılır.
• Ekstredeki maaş, muhtasar ve SGK ödemeleri gider değildir; 335, 360 ve 361 hesapları borçlandırarak kapatır.
• Personele verilen avanslar 196 Personel Avansları hesabında izlenir ve maaş ödenirken 335 hesaptan mahsup edilir.
• Süresinde ödenmeyen SGK primi gider yazılamaz (5510 sayılı Kanun md. 88); gecikme zammının vergisel durumunda meslekte iki görüş vardır.
• Prim teşviki tutarı tahakkukta ya da ayrı bir kayıtla düşülmeli, aksi halde 361 hesap ekstreyle tutmaz.

Bordro tahakkuk kaydı nasıl yapılır?

Bordro tahakkuk kaydı, ayın ücret giderini ve bu ücretten doğan borçları bordro tarihinde deftere alan kayıttır. Gider tarafı brüt ücret ile işverenin ödediği SGK ve işsizlik sigortası payının toplamıdır. Borç tarafı ise dört parçaya ayrılır: personele ödenecek net ücret, devlete ödenecek vergiler, SGK'ya ödenecek primler ve varsa başka kesintiler (icra, sendika aidatı gibi).

Kullanılan hesaplar şunlardır:

• 335 Personele Borçlar: personele ödenecek net ücret.
• 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar: ücretten kesilen gelir vergisi stopajı ve damga vergisi. Muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle beyan edilip ödenir.
• 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri: işçi ve işveren SGK payları ile işçi ve işveren işsizlik sigortası payları. İşsizlik sigortasında işçi payı yüzde 1, işveren payı yüzde 2'dir (4447 sayılı Kanun md. 49); SGK prim oranları ve prime esas kazanç sınırları için güncel SGK duyurusunu kontrol edin.

Gider hangi hesaba yazılır: 770, 720, 730 mu?

Ücret gideri personelin işletmedeki görevine göre ayrılır. 7/A seçeneğini kullanan bir işletmede üretimde doğrudan çalışan işçinin ücreti 720 Direkt İşçilik Giderleri, üretimde dolaylı çalışan (bakım, ustabaşı, depo) personelinki 730 Genel Üretim Giderleri, satış ve pazarlama personelinki 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri, idari personelinki 770 Genel Yönetim Giderleri hesabına yazılır. Ticaret ve hizmet işletmelerinin büyük bölümünde tek bordro 770 hesaba gider. Üretim yapan mükellefte bordroyu tek hesaba yığmak maliyet hesabını bozar; bordroyu departman bazında dökmek bu yüzden önemlidir.

Örnek: aylık bordro tahakkuku

Örnek: Bir hizmet işletmesinin ay sonu bordro icmali şöyle olsun (tutarlar oran hesabı değil, kaydı göstermek için seçilmiş örnek rakamlardır): brüt ücret toplamı 100.000 TL, işçi SGK ve işsizlik payı 15.000 TL, gelir vergisi 4.000 TL, damga vergisi 300 TL, net ödenecek 80.700 TL; işveren SGK ve işsizlik payı 17.000 TL.

360 hesabın altında gelir vergisi ve damga vergisi için, 361 hesabın altında da SGK ve işsizlik payları için ayrı alt hesap açmak, beyanname ve ekstreyle karşılaştırmayı kolaylaştırır.

Asgari ücret istisnası kaydı nasıl etkiler?

Asgari ücret istisnası ayrı bir muhasebe kaydı gerektirmez; yalnızca 360 hesaba yazılacak vergi tutarını küçültür. Gelir Vergisi Kanununun 23/18 bendine göre ücretin asgari ücrete isabet eden kısmı gelir vergisinden istisnadır ve istisna nedeniyle terkin edilecek vergi, ilgili aydaki asgari ücretin vergisini aşamaz. Ücretin asgari ücrete isabet eden kısmı damga vergisinden de istisnadır (488 sayılı Damga Vergisi Kanunu, 2 sayılı tablo).

Uygulamada bordro programı istisnayı hesaplar ve bordroda kalan vergiyi verir. Muhasebe tarafında yapılacak iş, 360 hesaba bordrodaki istisna sonrası tutarı yazmaktır. Asgari ücretle çalışan personelde gelir ve damga vergisi sıfır çıkabilir; bu durumda o personelin bordrosu 360 hesaba hiç alacak yazdırmaz.

Maaş ödemesi bankadan nasıl kaydedilir?

Maaş ödemesi kaydı, 335 Personele Borçlar hesabını borçlandırıp 102 Bankalar hesabını alacaklandırarak bordrodaki net ücret borcunu kapatır. Ekstrede bu ödeme iki biçimde görünebilir ve kaydın ayrıntı düzeyi buna göre değişir.

Kişi bazlı ödemelerde kesilen EFT ve havale ücretleri maaş tutarına eklenmemelidir; bunlar ayrı bir banka gideridir ve kaydı banka masrafları ve BSMV kaydı yazısında anlattığımız şekilde yapılır.

Personel avansları maaştan nasıl düşülür?

Ay içinde personele verilen avans, verildiği gün 196 Personel Avansları hesabına borç, 102 Bankalar hesabına alacak yazılır. Maaş ödenirken avans tutarı 335 hesaptan mahsup edilir, bankadan yalnızca kalan net tutar çıkar. İş avansı (personelin işletme adına harcama yapması için verilen para) ücretle ilgili değildir; 195 İş Avansları hesabında izlenir ve harcama belgeleriyle kapatılır, maaştan düşülmez.

Örnek: Yukarıdaki bordroda personelden birine ay içinde 10.000 TL avans verilmiş olsun. Maaş günü bankadan 70.700 TL çıkar.

SGK ve muhtasar ödemeleri ekstrede nasıl görünür?

Muhtasar ve prim hizmet beyannamesinden doğan vergi ile SGK primi bankada iki ayrı ödeme olarak çıkar ve ikisi farklı borç hesaplarını kapatır. Vergi kısmı (gelir vergisi stopajı ve damga vergisi) 360 hesabı, SGK kısmı 361 hesabı borçlandırır. Genel kural olarak beyanname ve vergi ödemesi izleyen ayın 26'sına kadar, SGK primi ise izleyen ayın sonuna kadar yapılır; bayram ve tatillerde bu süreler sıkça uzatıldığından ilgili ayın duyurusunu kontrol edin.

Ekstrede vergi ödemesi çoğunlukla vergi dairesi adı, vergi kimlik numarası ya da tahakkuk numarasıyla; SGK ödemesi ise SGK, prim tahsilatı ve işyeri sicil numarası gibi ifadelerle görünür. Açıklama metni bankadan bankaya değişir. Tek ödemede birden fazla tahakkuk kapatıldıysa (örneğin gelir vergisi ve damga vergisi birlikte), satırı 360 altındaki alt hesaplara bölerek kaydedin.

Bu ödemeler kaydedildikten sonra 335, 360 ve 361 hesapların bakiyesi sıfır olmalıdır. Sıfırlanmayan bakiye ya eksik bir ödemeyi ya da yanlış hesaba kaydedilmiş bir satırı gösterir. Ay sonunda bu kontrolü banka mutabakatıyla birlikte yapmak hatayı erken yakalar.

Prim teşviki varsa kayıt nasıl değişir?

Prim teşviki, işverenin SGK'ya ödeyeceği tutarı azaltır; bu yüzden ekstredeki SGK ödemesi bordrodaki toplam primden düşük çıkar. En yaygın örnek 5510 sayılı Kanunun 81/1-(ı) bendindeki işveren hissesi indirimidir. Bu indirimin puanı yıllar içinde birkaç kez değiştirildi; kanunun güncel metninde, 7566 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten sonra, iki puan yazılıdır. Yürürlük tarihi ve uygulama ayrıntısı için SGK'nın güncel genelgesini kontrol edin. İndirimin şartı, primlerin yasal süresi içinde ödenmesi ve SGK'ya prim borcu bulunmamasıdır; süresinde ödenmeyen ayda indirim kaybedilir. Belirli kişilerin istihdamına bağlı başka teşvikler de vardır.

Teşvik tutarı için meslekte iki yaygın uygulama vardır:

• Gider azaltımı: Teşvik tutarı tahakkukta işveren payından düşülür, 361 hesap doğrudan net prime göre açılır. Örnekte 2.000 TL teşvik varsa gider 115.000 TL, 361 alacak 30.000 TL olur.
• Ayrı gelir kaydı: Tahakkuk brüt yapılır, teşvik kesinleşince 361 hesap borçlandırılır, karşılığında 602 Diğer Gelirler ya da 649 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar hesabı alacaklandırılır.

Hangisini seçerseniz seçin, ekstreden 30.000 TL çıktığında 361 hesap sıfırlanmalıdır. Teşviki hiç kaydetmemek, 361 hesapta her ay büyüyen ve kapanmayan bir alacak bakiyesi bırakır.

Gecikme zammı ve faiz hangi hesaba yazılır?

Geç ödenen SGK primi ya da vergi için ödenen gecikme zammı, gecikme cezası ve gecikme faizi asıl borçtan ayrı tutulur ve genellikle 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar hesabına yazılır. Asıl tutar yine 360 veya 361 hesabı kapatır. Ekstrede tek satır görünse bile ödeme dökümündeki asıl ve fer'i kısımları ayırarak kaydetmek gerekir.

Vergisel açıdan tablo şöyledir:

• Vergi gecikme zammı ve faizi: 6183 sayılı Kanuna göre ödenen gecikme zammı ve vergi kanunlarına göre ödenen gecikme faizi kurum kazancından indirilemez (Kurumlar Vergisi Kanunu md. 11/1-d; gelir vergisi için GVK md. 41/7). Kanunen kabul edilmeyen gider olarak beyannamede eklenir.
• SGK gecikme cezası ve zammı: Bu tutarlar 5510 sayılı Kanunun 89. maddesine göre hesaplanır. Uygulamada ağırlıklı görüş ve idarenin yaklaşımı bunları da kanunen kabul edilmeyen gider saymaktır. Bazı yazarlar ise bu tutarların 6183 sayılı Kanuna göre ödenen gecikme zammı olmadığını, bu yüzden 11/1-d kapsamına girmediğini savunur. İhtilaf riskini almak istemeyen mükellefler için ihtiyatlı yol, KKEG olarak dikkate almaktır.
• Süresinde ödenmeyen prim aslı: 5510 sayılı Kanunun 88. maddesine göre tahakkuk etmiş ama ödenmemiş prim gider yazılamaz. Aralık ayı primi ocak sonuna kadar ödenirse aralığın gideri sayılır; ödenmezse kanunen kabul edilmeyen gider olarak izlenir ve ödendiği dönemde indirilir. Yapılandırılan prim borçları 368 Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler hesabına aktarılabilir.

Geç ödemede bir noktaya ayrıca dikkat edin: 81/1-(ı) indirimi primin süresinde ödenmesine bağlı olduğu için, o ay için indirim kaybedilir ve prim teşviksiz tutarıyla ödenir. Örnekteki bordroda teşvik tahakkukta düşülmüş ve 361 hesap 30.000 TL ile açılmışsa, önce kaybedilen 2.000 TL teşvik geri alınır:

Ödeme günü ekstredeki tek satır, prim aslı ile gecikme tutarına bölünerek kaydedilir:

Ekstreden bordro ödemelerini kaydederken sık yapılan hatalar

Bordro ödemelerinde hataların çoğu, ekstre satırının tahakkuku kapatması gerekirken doğrudan gidere yazılmasından çıkar. Kontrol listesi olarak şunlara bakın:

1. Maaş ödemesini 770'e yazmak: Tahakkuk yapılmışsa gider iki kez yazılır, 335 hesap alacak bakiyesi verir.
2. SGK ödemesini tek kalem 361'e yazıp teşviki unutmak: 361'de kapanmayan bakiye kalır.
3. Gecikme zammını prim aslına eklemek: KKEG tutarı gözden kaçar.
4. Avansı maaştan düşmemek: 196 hesapta kapanmayan bakiye birikir.
5. EFT ücretini maaşa eklemek: Personel alt hesapları kuruşu kuruşuna tutmaz.

Bu satırları ekstreden tek tek elle girmek yerine banka ekstresini Excel olarak yükleyip fişe çevirmek mümkündür. BEF Çevirici her satır için hesap kodu önerir, onay muhasebecide kalır; fiş Excel ara adımı olmadan Luca, Mikro, Zirve gibi desteklenen muhasebe programlarına aktarılır. Bir hafta ücretsiz denemek için üye olabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Maaş ödemesi yapıldığında hangi hesap borçlandırılır?

Bordro tahakkuku yapılmışsa 335 Personele Borçlar hesabı borçlandırılır, 102 Bankalar hesabı alacaklandırılır. Gider, ödeme günü değil tahakkuk kaydında yazılır.

SGK prim ödemesinin muhasebe kaydı nedir?

Ekstredeki SGK ödemesi 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri hesabını borçlandırır, 102 Bankalar hesabını alacaklandırır. İşçi ve işveren payı tahakkukta 361'e alınmış olduğu için ödemede yeniden gider yazılmaz.

Muhtasar ödemesi hangi hesaptan yapılır?

Ücretten kesilen gelir vergisi ve damga vergisi tahakkukta 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabına alınır. Muhtasar ödemesi bu hesabı borçlandırarak kapatır. Kira ve serbest meslek stopajı da aynı beyannamede ödeniyorsa onları 360'ın ayrı alt hesaplarında izlemek karışıklığı önler.

Toplu maaş ödemesinde her personel için ayrı kayıt gerekir mi?

335 hesap tek hesap olarak izleniyorsa ekstredeki tek satırı tek kayıtla kapatmak yeterlidir. Personel bazında alt hesap kullanıyorsanız, bankanın ödeme listesine göre satırı kişilere bölmeniz gerekir.

SGK gecikme zammı gider yazılabilir mi?

Muhasebede 689 hesaba gider olarak yazılır. Vergi matrahı açısından ağırlıklı uygulama kanunen kabul edilmeyen gider saymaktır; aksi yönde görüşler de bulunduğundan somut durum değerlendirilmelidir.

Kaynaklar

• 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, madde 23/18 ve 41/7 (mevzuat.gov.tr), erişim: 29.10.2026
• 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu, madde 11/1-(d) (mevzuat.gov.tr), erişim: 29.10.2026
• 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, madde 81, 88 ve 89 (mevzuat.gov.tr), erişim: 29.10.2026
• 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu, madde 49 (mevzuat.gov.tr), erişim: 29.10.2026
• 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu, 2 sayılı tablo (mevzuat.gov.tr), erişim: 29.10.2026
• 1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği, Resmî Gazete 26.12.1992, 21447 mükerrer, erişim: 29.10.2026