255 Demirbaşlar, işletme faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan büro makine ve cihazları ile masa, koltuk, dolap gibi mobilya ve döşemelerin izlendiği hesaptır. Satın alma veya devir bedeliyle borçlandırılır, satıldığında ya da kullanılamaz hale geldiğinde alacaklandırılır. Üretimde kullanılan makineler bu hesaba değil 253'e yazılır.
Borç bakiyesi verir, dönem sonunda kapanmaz. Demirbaşlar için ayrılan amortismanlar 257 Birikmiş Amortismanlar hesabına alacak yazılır.
Ölçüt, varlığın işletmede bir yıldan uzun süre kullanılacak olmasıdır; 25 grubunun tanımı tahmini yararlanma süresi bir yıldan fazla olan fiziki varlıkları kapsar. Toner, kırtasiye ve temizlik malzemesi gibi kısa sürede tükenen kalemler demirbaş değil, gider ya da stok niteliğindedir.
Uygulamada VUK 313'te belirlenen tutarı aşmayan demirbaş alımları, mükellefin tercihine göre doğrudan gider yazılabilir. Bu tutar yeniden değerleme ile her yıl güncellendiği için alım yılının tutarına bakılmalıdır.
Muhasebe bürosundaki bilgisayar 255'e, bir matbaadaki baskı makinesi 253'e gider: ayrım varlığın üretimde mi yoksa yönetim ve büro işlerinde mi kullanıldığına göre yapılır.
Bilgisayarla birlikte alınan lisanslı yazılım fiziki bir varlık olmadığı için uygulamada genellikle 260 Haklar hesabında izlenir. Faturada donanım ve yazılım ayrı bedelle yer alıyorsa ikisini ayrı hesaplara yazmak amortisman takibini kolaylaştırır.
Demirbaş sayısı arttıkça her varlığın alış tarihi, bedeli ve ayrılan amortismanı ayrı izlenmelidir; uygulamada alt hesap ya da bir demirbaş listesi tutulur.
Satılan ya da hurdaya ayrılan demirbaş kayıtlı bedeliyle 255'ten çıkarılır, birikmiş amortismanı 257'den kapatılır; aradaki fark kâr ya da zarardır.
Sayımda bulunamayan demirbaş doğrudan silinmez. Tebliğ sayımlarda ortaya çıkan maddi duran varlık noksanlarının geçici olarak 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabında izlenmesini öngörür; nedeni araştırılıp sonuçlanınca ilgili hesaba aktarılır.
İşletme büroda kullanılmak üzere 40.000 TL + 8.000 TL KDV bedelle iki bilgisayar almış, bedeli vadeli olarak satıcıya borçlanmıştır (örnekte KDV %20 alınmıştır).
| Hesap | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|
| 255 Demirbaşlar | 40.000,00 | |
| 191 İndirilecek KDV | 8.000,00 | |
| 320 Satıcılar | 48.000,00 | |
| Toplam | 48.000,00 | 48.000,00 |
Büroda ya da yönetimde kullanılan bilgisayar 255 Demirbaşlar hesabına, KDV'si 191 İndirilecek KDV hesabına yazılır. Tutarı VUK 313'teki sınırın altındaysa uygulamada doğrudan gider yazılması da mümkündür.
Ayrım kullanım yerine göre yapılır. Büro ve yönetim işlerinde kullanılan makine, cihaz ve mobilyalar 255'te, üretimde kullanılan makine ve tesisler 253 Tesis, Makine ve Cihazlar hesabında izlenir.
Kaynak: Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (Sıra No: 1), Resmî Gazete 26.12.1992, sayı 21447 (mükerrer), Hesap Planı Açıklamaları. "Uygulamada" diye belirtilen bilgiler tebliğ hükmü değil, yaygın meslek uygulamasıdır.
Banka ekstresindeki satırları bu hesaplara tek tek eşlemek yerine BEF ile otomatik kodlatabilirsiniz. Bütün hesaplar için hesap planı rehberine dönün.
1 hafta ücretsiz, bütün özellikler
Üye olun, sonra bize telefon, WhatsApp ya da Telegram'dan ulaşın; denemenizi açalım.
Aşağıdaki sayılar BEF sistemindeki güncel kayıtlardan üretilir.
BEF kullanan mali müşavir, muhasebe bürosu ve ön muhasebe ekiplerinin yorumları. Sen de deneyimini paylaş