257 Birikmiş Amortismanlar, maddi duran varlıkların bedelinin kullanılabilecekleri süre içinde hesaben yok edilmesini sağlayan düzenleyici (-) hesaptır. Ayrılan amortismanlar ilgili gider hesaplarına karşılık bu hesaba alacak yazılır. Varlık satıldığında, devredildiğinde ya da kullanılamaz hale geldiğinde o varlığa ait birikmiş amortisman bu hesabın borcuna yazılarak kapatılır.
Alacak bakiyesi verir ve dönem sonunda kapanmaz; varlık işletmede kaldıkça birikerek büyür. Bilançoda 25 Maddi Duran Varlıklar grubunda indirim kalemi olarak gösterilir; varlık bedelinden düşülünce net defter değeri bulunur.
Tebliğ "ilgili gider hesapları" der; hangi hesap olacağı varlığın nerede kullanıldığına bağlıdır. Üretimdeki makinenin amortismanı uygulamada 730 Genel Üretim Giderleri, satış mağazasınınki 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri, yönetim binası ve büro demirbaşınınki 770 Genel Yönetim Giderleri hesabına yazılır.
Bu dağılım doğru yapılmazsa üretim maliyeti ve satılan malın maliyeti yanlış çıkar. Hesap planında 26 Maddi Olmayan Duran Varlıklar için ayrı bir birikmiş amortisman hesabı (268) bulunur; 257 yalnızca 25 grubundaki maddi varlıklar içindir.
Uygulamada amortisman oranları VUK 315 uyarınca ilan edilen faydalı ömür listesine göre belirlenir; mükellef normal veya azalan bakiyeler yöntemini seçebilir. Amortisman varlığın aktife girdiği yıldan itibaren ayrılır ve VUK 320'ye göre bir yıl ayrılmayan amortisman sonraki yıllarda ayrılamaz.
Binek otomobiller dışında amortisman tam yıl üzerinden ayrılır; binek otomobillerde aktife girilen yıl için kıst amortisman uygulanır. Tamamen amortismana tabi tutulmuş ama hala kullanılan bir varlık hesaplardan çıkarılmaz; bedeli ile birikmiş amortismanı eşit tutarda kayıtlarda kalır.
Büroda kullanılan demirbaşlar için yıl sonunda 20.000 TL amortisman ayrılmıştır.
| Hesap | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|
| 770 Genel Yönetim Giderleri | 20.000,00 | |
| 257 Birikmiş Amortismanlar | 20.000,00 | |
| Toplam | 20.000,00 | 20.000,00 |
Maliyeti 100.000 TL, birikmiş amortismanı 80.000 TL olan demirbaş 30.000 TL + 6.000 TL KDV'ye satılmış ve bedel bankaya yatmıştır (örnekte KDV %20 alınmıştır). Net defter değeri 20.000 TL olduğu için 10.000 TL kâr oluşur; uygulamada bu kâr çoğunlukla 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar hesabına yazılır.
| Hesap | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|
| 102 Bankalar | 36.000,00 | |
| 257 Birikmiş Amortismanlar | 80.000,00 | |
| 255 Demirbaşlar | 100.000,00 | |
| 391 Hesaplanan KDV | 6.000,00 | |
| 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar | 10.000,00 | |
| Toplam | 116.000,00 | 116.000,00 |
Kaynak: Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (Sıra No: 1), Resmî Gazete 26.12.1992, sayı 21447 (mükerrer), Hesap Planı Açıklamaları. "Uygulamada" diye belirtilen bilgiler tebliğ hükmü değil, yaygın meslek uygulamasıdır.
Banka ekstresindeki satırları bu hesaplara tek tek eşlemek yerine BEF ile otomatik kodlatabilirsiniz. Bütün hesaplar için hesap planı rehberine dönün.
1 hafta ücretsiz, bütün özellikler
Üye olun, sonra bize telefon, WhatsApp ya da Telegram'dan ulaşın; denemenizi açalım.
Aşağıdaki sayılar BEF sistemindeki güncel kayıtlardan üretilir.
BEF kullanan mali müşavir, muhasebe bürosu ve ön muhasebe ekiplerinin yorumları. Sen de deneyimini paylaş