300 Banka Kredileri, banka ve diğer finans kuruluşlarından sağlanan kısa vadeli kredilerin izlendiği hesaptır. Kullanılan kredi bu hesaba alacak, geri ödenen anapara borç yazılır. Kredi faizi bu hesaba değil finansman gideri olarak 780 hesabına yazılır.
Alacak bakiyesi verir, dönem sonunda kapanmaz; bakiye bilançoda kısa vadeli mali borç olarak görünür. Vadesi bir yıldan uzun krediler 400 Banka Kredileri (uzun vadeli) hesabında izlenir; bunların bir yıl içinde ödenecek taksitleri ve faizleri 303 hesabına aktarılır.
Taksitli kredide banka ekstresinde tek bir tutar görünür, ama bu tutar anapara, faiz ve faize bağlı vergi ve fonlardan oluşur. Ödeme planına bakılarak yalnızca anapara 300'ün borcuna yazılır; faiz ve faize bağlı yükler uygulamada 780 Finansman Giderleri hesabında izlenir. Tamamını 300'e yazmak kredi bakiyesini olduğundan düşük, gideri de eksik gösterir.
Dosya masrafı, ekspertiz ücreti gibi kredi kullanımında kesilen masraflar da genellikle 780'e yazılır. Dönem sonunda ödeme günü gelmemiş taksidin o döneme düşen faizi uygulamada 780 borç, 381 Gider Tahakkukları alacak kaydıyla döneme yansıtılır.
Kredili mevduat hesabı (KMH) kullanan işletmelerde 102 hesabı eksi bakiyeye düşer. Uygulamada yıl içinde 102 alt hesabında izlenip, bilanço düzenlenirken eksi bakiye 300'e aktarılır; aktif hesabın alacak bakiyesiyle bilançoya girmesi sınıflamayı bozar.
Tebliğ 300'ü "banka ve diğer finans kuruluşlarından sağlanan kısa vadeli krediler" diye tanımlar ve kredi kartı için ayrı bir hesap öngörmez. Kart borcu kart çıkaran bankaya olan kısa vadeli bir borç olduğu için uygulamada sıkça 300 altında kart bazında bir alt hesapta izlenir.
Diğer yaygın uygulama 309 Diğer Mali Borçlar hesabıdır; gerekçe, kart borcunun klasik kredi sözleşmesine dayanmayan bir mali borç olmasıdır. İki yaklaşım da tebliğin tanımlarıyla savunulabilir; önemli olan işletmenin seçtiği hesabı tutarlı kullanması ve borcu 320 Satıcılarda bırakmamasıdır.
İşletme 500.000 TL kısa vadeli kredi kullanmış, tutar hesabına geçmiştir. İlk taksitte 50.000 TL anapara ve 12.000 TL faiz ödenmiştir (faize ilişkin vergi ve fonlar örnekte ayrıca gösterilmemiştir).
| Hesap | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|
| 102 Bankalar | 500.000,00 | |
| 300 Banka Kredileri | 500.000,00 | |
| 300 Banka Kredileri | 50.000,00 | |
| 780 Finansman Giderleri | 12.000,00 | |
| 102 Bankalar | 62.000,00 | |
| Toplam | 562.000,00 | 562.000,00 |
Tebliğde kredi kartı için ayrı hesap yoktur. Uygulamada kart borcu ya 300 Banka Kredileri altında kart bazında bir alt hesapta ya da 309 Diğer Mali Borçlar hesabında izlenir; hangisi seçilirse tutarlı kullanılmalıdır.
Hayır. 300'e yalnızca kullanılan ve geri ödenen anapara yazılır; ödenen faiz uygulamada 780 Finansman Giderleri hesabına kaydedilir.
Kaynak: Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (Sıra No: 1), Resmî Gazete 26.12.1992, sayı 21447 (mükerrer), Hesap Planı Açıklamaları. "Uygulamada" diye belirtilen bilgiler tebliğ hükmü değil, yaygın meslek uygulamasıdır.
Banka ekstresindeki satırları bu hesaplara tek tek eşlemek yerine BEF ile otomatik kodlatabilirsiniz. Bütün hesaplar için hesap planı rehberine dönün.
1 hafta ücretsiz, bütün özellikler
Üye olun, sonra bize telefon, WhatsApp ya da Telegram'dan ulaşın; denemenizi açalım.
Aşağıdaki sayılar BEF sistemindeki güncel kayıtlardan üretilir.
BEF kullanan mali müşavir, muhasebe bürosu ve ön muhasebe ekiplerinin yorumları. Sen de deneyimini paylaş