590, işletmenin faaliyet dönemine ait vergi sonrası net kârının izlendiği hesaptır. Dönem sonunda 692 Dönem Net Kârı veya Zararı hesabından aktarılan net kâr 590'ın alacağına yazılır. Bakiye ertesi yıl genel kurulun kâr dağıtım kararıyla yedeklere, geçmiş yıl kârlarına ve ortaklara aktarılarak kapatılır.
Alacak bakiyesi verir ve özkaynakların son kalemi olarak bilançoda gösterilir. Kapanış ve açılış kayıtlarında kendi başına kapatılmaz; dağıtım kararı alınana kadar bakiyesi yeni yılın açılışına taşınır. Dönem zarar ile kapanmışsa tutar 590'a değil 591 Dönem Net Zararı hesabına gider.
Gelir ve gider hesapları dönem sonunda 690 Dönem Kârı veya Zararı hesabına aktarılır; 690'ın bakiyesi vergi öncesi kârdır. Hesaplanan vergi 691 üzerinden 370'e karşılık olarak yazılır, 690 ile 691 karşılıklı kapatılarak fark 692'ye alınır. 692 vergi sonrası kârı gösterir ve dönem sonunda 590'a devredilerek kapanır.
Bu zincirde 590'a giden tutar ile kurumlar vergisi beyannamesindeki ticari kâr arasındaki fark, hesaplanan vergiden ve kanunen kabul edilmeyen giderlerin vergi etkisinden doğar. 590'ın beyanname matrahına eşit olması beklenmez.
Genel kurul kâr dağıtımına karar verdiğinde 590 borçlanır. Anonim şirketlerde yıllık kârın yüzde beşi, ödenmiş sermayenin yüzde yirmisine ulaşıncaya kadar genel kanuni yedek akçeye ayrılır (TTK 519) ve 540 Yasal Yedekler hesabına alınır. Ortaklara dağıtılacak kısım ödenene kadar 331 Ortaklara Borçlar hesabında, dağıtılmayan kısım 570 Geçmiş Yıllar Kârları hesabında izlenir.
Önceki yıllardan devreden zarar varsa uygulamada dağıtımdan önce 580 Geçmiş Yıllar Zararları ile mahsup yapılır. Kâr payı ödemesinde stopaj yükümlülüğü doğabilir; tutar ödeme sırasında 360'a alınır.
Vergi sonrası net kâr 800.000 TL.
| Hesap | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|
| 692 Dönem Net Kârı veya Zararı | 800.000,00 | |
| 590 Dönem Net Kârı | 800.000,00 | |
| Toplam | 800.000,00 | 800.000,00 |
Kârın 40.000 TL'si yasal yedeğe, 300.000 TL'si ortaklara ayrılıyor, kalan 460.000 TL şirkette bırakılıyor. Tutarlar örnektir.
| Hesap | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|
| 590 Dönem Net Kârı | 800.000,00 | |
| 540 Yasal Yedekler | 40.000,00 | |
| 331 Ortaklara Borçlar | 300.000,00 | |
| 570 Geçmiş Yıllar Kârları | 460.000,00 | |
| Toplam | 800.000,00 | 800.000,00 |
Vergi sonrası sonuç zarar ise 692'den 591 Dönem Net Zararı hesabına borç olarak aktarılır. Ertesi yıl uygulamada 580 Geçmiş Yıllar Zararları hesabına alınır.
690 dönem sonunda gelir ve giderlerin toplandığı ve vergi öncesi kârı gösteren gelir tablosu hesabıdır. 590 ise vergi düşüldükten sonra bilançoya aktarılan net kârı gösteren özkaynak hesabıdır.
Kaynak: Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (Sıra No: 1), Resmî Gazete 26.12.1992, sayı 21447 (mükerrer), Hesap Planı Açıklamaları. "Uygulamada" diye belirtilen bilgiler tebliğ hükmü değil, yaygın meslek uygulamasıdır.
Banka ekstresindeki satırları bu hesaplara tek tek eşlemek yerine BEF ile otomatik kodlatabilirsiniz. Bütün hesaplar için hesap planı rehberine dönün.
1 hafta ücretsiz, bütün özellikler
Üye olun, sonra bize telefon, WhatsApp ya da Telegram'dan ulaşın; denemenizi açalım.
Aşağıdaki sayılar BEF sistemindeki güncel kayıtlardan üretilir.
BEF kullanan mali müşavir, muhasebe bürosu ve ön muhasebe ekiplerinin yorumları. Sen de deneyimini paylaş