600 Yurtiçi Satışlar: Mal ve Hizmet Hasılatının Kaydı

600, yurt içindeki gerçek ve tüzel kişilere satılan mal ve hizmetler karşılığında alınan ya da tahakkuk ettirilen toplam değerin izlendiği hesaptır. Satış gerçekleştiğinde hasılat tutarı 600'ün alacağına yazılır. KDV bu tutara dahil edilmez, 391'de ayrıca izlenir.

Grup: 6 Gelir Tablosu Hesapları / 60 Brüt Satışlar
Tür: Gelir
Çalışma yönü: Alacağına çalışır, 690'a kapanır

600 hesabı nasıl çalışır?

Borcuna yazılanlar

Dönem sonunda bakiyenin 690 Dönem Kârı veya Zararı hesabına aktarılması.
Yanlış kayıtların düzeltilmesi (iadeler ve iskontolar 600'e değil 610 ve 611'e borç yazılır).

Alacağına yazılanlar

Yurt içinde satılan mal ve hizmetlerin KDV hariç fatura tutarı.

Bakiye ve dönem sonu

Dönem içinde alacak bakiyesi verir. Dönem sonunda 600 borç, 690 alacak kaydıyla kapatılır; yeni yıla bakiye taşımaz.

600'e yazılan tutar nedir

Brüt satışlar KDV hariç tutardır. Fatura üzerinde gösterilen iskonto düşüldükten sonraki net tutar 600'e yazılır; satış gerçekleştikten sonra verilen kasa ve miktar iskontoları ise 611'e gider. İade edilen malların fatura tutarı 600'den düşülmez, 610 Satıştan İadeler hesabında ayrıca gösterilir. Böylece gelir tablosunda brüt satış, indirimler ve net satış ayrı okunur.

Tebliğ satış tarihindeki vade farklarını, sübvansiyonları ve vergi iadelerini de brüt satışlar içinde sayar, ancak bunlar için 602 Diğer Gelirler hesabını ayırmıştır. Yurt dışına yapılan satışlar 601'de izlenir.

Hasılat ne zaman kaydedilir

Tebliğ hasılatın satış gerçekleştiğinde kaydedileceğini söyler. Mal satışında bu genellikle teslim anıdır. Fatura teslimden itibaren yedi gün içinde düzenlenir (VUK 231/5); bu nedenle yıl sonunda teslim edilip faturası ocak ayına kalan satışlar, uygulamada hangi yılın hasılatı olduğu kontrol edilerek doğru döneme alınır.

Alt hesap düzeni

Hesap gereksinime göre bölümlenebilir. Uygulamada mal ve hizmet satışları, KDV oranları ve faaliyet kolları ayrı alt hesaplarda izlenir. KDV oranına göre bölümleme, beyannamedeki matrahlarla 600 alt hesaplarının ay ay karşılaştırılmasını kolaylaştırır. Fark çıkıyorsa genellikle istisnalı teslimler, yanlış döneme alınmış bir fatura ya da 600 yerine başka hesaba yazılmış bir satış vardır.

Esas faaliyet dışındaki gelirler 600'e yazılmaz. Örneğin işletmenin asıl işi kiralama değilse kira gelirleri 649 Faaliyetle İlgili Diğer Olağan Gelir ve Kârlar hesabında, sabit kıymet satış kârları da 64 grubunda izlenir.

Örnek yevmiye kayıtları

Peşin hizmet satışı

50.000 TL + %20 KDV hizmet bedeli banka havalesiyle tahsil ediliyor.

Hesap	Borç (TL)	Alacak (TL)
102 Bankalar	60.000,00
600 Yurtiçi Satışlar		50.000,00
391 Hesaplanan KDV		10.000,00
Toplam	60.000,00	60.000,00

Dönem sonu kapanış

Yıl sonunda 600 bakiyesi 4.200.000 TL.

Hesap	Borç (TL)	Alacak (TL)
600 Yurtiçi Satışlar	4.200.000,00
690 Dönem Kârı veya Zararı		4.200.000,00
Toplam	4.200.000,00	4.200.000,00

Sık yapılan hatalar

Satış iadelerini 600'e borç yazarak hasılattan düşmek; iadeler 610'da gösterilmelidir.
KDV dahil tutarı 600'e yazmak.
Kira ve faiz gibi esas faaliyet dışı gelirleri 600'de toplamak.
Avans tahsilatını satış gerçekleşmeden 600'e almak; alınan avans 340'ta izlenir.

İlgili hesaplar

Sık sorulan sorular

Hizmet satışları hangi hesaba yazılır?+

Yurt içinde yapılan hizmet satışları da mal satışları gibi 600 Yurtiçi Satışlar hesabına yazılır; uygulamada ayrı bir alt hesapta izlenir.

600 hesabı nasıl kapatılır?+

Dönem sonunda 600 borç, 690 Dönem Kârı veya Zararı alacak kaydıyla kapatılır. Yeni yıla bakiye devretmez.

Kaynak: Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (Sıra No: 1), Resmî Gazete 26.12.1992, sayı 21447 (mükerrer), Hesap Planı Açıklamaları. "Uygulamada" diye belirtilen bilgiler tebliğ hükmü değil, yaygın meslek uygulamasıdır.

Banka ekstresindeki satırları bu hesaplara tek tek eşlemek yerine BEF ile otomatik kodlatabilirsiniz. Bütün hesaplar için hesap planı rehberine dönün.