610, satılan malların iade edilen bölümünün fatura tutarlarının izlendiği, brüt satışlardan indirilen bir hesaptır. Daha önce brüt satışlara yazılmış malın kısmen ya da tamamen iadesinde fatura tutarı 610'un borcuna, alıcı veya kasa hesabının alacağına yazılır. Bakiye dönem sonunda 690'a aktarılarak kapatılır.
Borç bakiyesi verir. Gelir tablosunda brüt satışlardan indirim olarak gösterilir ve dönem sonunda 690 borç, 610 alacak kaydıyla kapatılır.
İade tutarı 600 Yurtiçi Satışlar hesabından düşülmez, ayrı bir hesapta tutulur. Tebliğin satış indirimleri grubu, net satışa ulaşmak için brüt satıştan indirilecek kalemleri ayrı göstermek için kurulmuştur. Böylece gelir tablosunu okuyan kişi ne kadar satış yapıldığını ve bunun ne kadarının geri geldiğini ayrı ayrı görür.
Alıcı KDV mükellefiyse iade için genellikle bir iade faturası düzenler. Satıcı bu faturayı 610'a borç kaydederek işler; iade edilen mal stoğa geri alınır. Sürekli envanter uygulanıyorsa uygulamada satılan malın maliyeti de ters kayıtla 153 Ticari Mallar hesabına geri alınır.
İade, KDV Kanunu 35. madde kapsamında matrahta değişiklik doğurur ve daha önce hesaplanan KDV düzeltilir. Uygulamada bu düzeltme iki şekilde kaydedilir: 391 Hesaplanan KDV hesabına borç (tebliğin düzeltmelerin 391'e borç yazılacağı açıklamasına uygun olarak) ya da 191 İndirilecek KDV hesabına borç. Hangisi seçilirse seçilsin tutar beyannamede indirimler bölümünde gösterilir.
Malı iade eden alıcı tarafında kayıt bunun tersidir: satıcıya borç azalır, iade edilen mal stoktan çıkar ve KDV düzeltilir.
610 malın fiziksel olarak geri gelmesini, 611 ise mal alıcıda kalırken satıştan sonra verilen kasa ve miktar iskontosunu izler. Ayıplı mal nedeniyle mal geri alınmadan yapılan fiyat indirimi ikisine de girmez, 612 Diğer İndirimler hesabına yazılır.
Önceki yıl yapılan bir satışın bu yıl iade edilmesinde uygulamada iki görüş vardır: bazıları iadeyi cari yılın 610 hesabında gösterir, bazıları önceki döneme ait olduğu için 681 Önceki Dönem Gider ve Zararları hesabını kullanır. Tebliğ bu konuda ayrı bir hüküm koymaz.
Müşteri 10.000 TL + %20 KDV tutarındaki malı iade faturasıyla geri gönderiyor; satış vadeliydi ve tahsil edilmemişti. KDV düzeltmesi bu örnekte 391 üzerinden yapılmıştır.
| Hesap | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|
| 610 Satıştan İadeler | 10.000,00 | |
| 391 Hesaplanan KDV | 2.000,00 | |
| 120 Alıcılar | 12.000,00 | |
| Toplam | 12.000,00 | 12.000,00 |
Yıl sonunda 610 bakiyesi 85.000 TL.
| Hesap | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|
| 690 Dönem Kârı veya Zararı | 85.000,00 | |
| 610 Satıştan İadeler | 85.000,00 | |
| Toplam | 85.000,00 | 85.000,00 |
610 Satıştan İadeler, Tek Düzen Hesap Planında gelir tablosunun satış indirimleri grubunda yer alan ve satılan malların iade edilen kısmının fatura tutarını izleyen hesaptır. Borç bakiyesi verir ve brüt satışlardan indirilir.
İade edilen malın KDV hariç tutarı 610'a borç, KDV düzeltmesi 391 ya da 191'e borç, toplam tutar alıcı, kasa veya banka hesabına alacak yazılır.
610 malın geri geldiği iadeleri, 611 ise mal alıcıda kalırken satıştan sonra verilen kasa ve miktar iskontolarını izler.
Kaynak: Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (Sıra No: 1), Resmî Gazete 26.12.1992, sayı 21447 (mükerrer), Hesap Planı Açıklamaları. "Uygulamada" diye belirtilen bilgiler tebliğ hükmü değil, yaygın meslek uygulamasıdır.
Banka ekstresindeki satırları bu hesaplara tek tek eşlemek yerine BEF ile otomatik kodlatabilirsiniz. Bütün hesaplar için hesap planı rehberine dönün.
1 hafta ücretsiz, bütün özellikler
Üye olun, sonra bize telefon, WhatsApp ya da Telegram'dan ulaşın; denemenizi açalım.
Aşağıdaki sayılar BEF sistemindeki güncel kayıtlardan üretilir.
BEF kullanan mali müşavir, muhasebe bürosu ve ön muhasebe ekiplerinin yorumları. Sen de deneyimini paylaş