Banka Çeviricinin ilk versiyonundan bu yana kullanıyoruz. İlk zamanlarda Mikro v14 ile başlamıştık. Daha sonra luca müşavire geçtik ve banka çeviricinin yeni versiyonunu Metesoft'tan istedik. Yeni versiyona bizim istediğimiz bir çok özelliği eklediler. Özellikle Ecza Depolarının faturalarını aktarmak işkenceydi ve çok zamanımızı alıyordu. Biz ağırlıklı olarak hem banka ekstreleri hem ecza depolarını işliyoruz. BEF sayesinde işlerimiz baya hızlandı. Teşekkür ederiz.
602 Diğer Gelirler: Brüt Satışların İçindeki Diğer Hasılat
602, brüt satışların bir parçası olarak sübvansiyonlar, vergi iadeleri, satış tarihindeki vade farkları ve ihracata ilişkin destek primleri gibi hasılat kalemlerinin izlendiği hesaptır. Tutar saptandığında ilgili hesap borçlanır, 602 alacaklanır. Esas faaliyet dışındaki gelirler bu hesaba değil 64 grubuna yazılır.
- Grup: 6 Gelir Tablosu Hesapları / 60 Brüt Satışlar
- Tür: Gelir
- Çalışma yönü: Alacağına çalışır, 690'a kapanır
602 hesabı nasıl çalışır?
Borcuna yazılanlar
- Dönem sonunda bakiyenin 690 hesabına aktarılması.
Alacağına yazılanlar
- Faaliyetle ilgili sübvansiyonlar (sermaye katkısı niteliğinde olmayan mali yardımlar).
- Vergi, resim, harç ve benzeri yükümlülüklerden istisna yoluyla sağlanan vergi iadeleri.
- Satış tarihindeki vade farkları.
- İhracatla ilgili fiyat istikrar destekleme primi ve benzeri hasılat kalemleri.
Bakiye ve dönem sonu
Dönem içinde alacak bakiyesi verir, dönem sonunda 690 Dönem Kârı veya Zararı hesabına aktarılarak kapatılır.
602'nin sınırı: satışla bağlantılı olmak
Tebliğ 602'yi brüt satışlar grubuna koymuştur. Bu, hesaba yazılacak gelirin işletmenin esas faaliyetiyle ve satışlarla bağlantılı olması gerektiği anlamına gelir. Tebliğin saydığı kalemler, faaliyet hasılatındaki düşüklüğü veya faaliyet zararını gidermek için verilen ve sermaye katkısı niteliği taşımayan yardımlar, vergi iadeleri ve satış tarihindeki vade farklarıdır.
Satışla ilgisi olmayan gelirler 602'ye girmez: mevduat faizi 642 Faiz Gelirleri, kur farkı kârları 646 Kambiyo Kârları, esas faaliyet dışı kira gelirleri 649 hesabında izlenir.
602 brüt satışların içinde yer aldığı için net satışa ve brüt satış kârına girer. Faiz ya da kur farkı gibi kalemlerin burada toplanması brüt kâr marjını olduğundan yüksek gösterir; bu yüzden hesap seçimi yalnız şekil meselesi değildir.
Vade farkı uygulaması
Satış anında vadeli fiyata eklenen vade farkı tebliğe göre 602'de izlenir. Satıştan sonra, ödemenin gecikmesi üzerine ayrıca faturalanan vade farkı ise uygulamada 642 Faiz Gelirleri hesabına da yazılmaktadır; hangi hesabın kullanılacağı işletme içinde tutarlı bir politika olarak belirlenmelidir.
Vade farkı KDV matrahına dahildir (KDV Kanunu 24/c). Bu yüzden vade farkı faturası KDV'li düzenlenir ve KDV'si 391'e yazılır.
Örnek yevmiye kayıtları
Satış tarihinde vade farkı
Vadeli satışta faturaya 5.000 TL vade farkı ve %20 KDV ekleniyor.
| Hesap | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|
| 120 Alıcılar | 6.000,00 | |
| 602 Diğer Gelirler | 5.000,00 | |
| 391 Hesaplanan KDV | 1.000,00 | |
| Toplam | 6.000,00 | 6.000,00 |
Sık yapılan hatalar
- Mevduat faizini 602'ye yazmak; faiz gelirleri 642'nin konusudur.
- Esas faaliyet dışı kira gelirini brüt satışlarda göstermek.
- Vade farkı faturasında KDV hesaplamamak.
- KDV iadesini gelir sanıp 602'ye yazmak; KDV iadesi daha önce yüklenilen verginin geri alınmasıdır, gelir değildir.
İlgili hesaplar
- 600 Yurt İçi Satışlar
- 601 Yurt Dışı Satışlar
- 642 Faiz Gelirleri
- 646 Kambiyo Kârları
- 649 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar
- 391 Hesaplanan KDV
Konuyla ilgili yazılar
Sık sorulan sorular
Devletten alınan destek hangi hesaba yazılır?+
Faaliyet hasılatındaki düşüklüğü veya faaliyet zararını gidermek için verilen ve sermaye katkısı niteliği taşımayan yardımlar tebliğe göre 602 Diğer Gelirler hesabında izlenir. Desteğin niteliği farklıysa hesabı ayrıca değerlendirilir.
Vade farkı geliri hangi hesapta izlenir?+
Satış tarihinde fiyata eklenen vade farkı 602 Diğer Gelirler hesabında izlenir. Satıştan sonra gecikme nedeniyle kesilen vade farkı uygulamada 642 Faiz Gelirleri hesabında da izlenmektedir.
Kaynak: Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (Sıra No: 1), Resmî Gazete 26.12.1992, sayı 21447 (mükerrer), Hesap Planı Açıklamaları. "Uygulamada" diye belirtilen bilgiler tebliğ hükmü değil, yaygın meslek uygulamasıdır.
Banka ekstresindeki satırları bu hesaplara tek tek eşlemek yerine BEF ile otomatik kodlatabilirsiniz. Bütün hesaplar için hesap planı rehberine dönün.