740 Hizmet Üretim Maliyeti: Hizmet İşletmesinde 7/A Kaydı
740 Hizmet Üretim Maliyeti, hizmet işletmelerinde üretilen hizmet için yapılan giderlerin fiili tutarlarının toplandığı 7/A hesabıdır. Hizmet işletmelerinde 71, 72 ve 73 grupları kullanılmaz; malzeme, personel ve genel giderlerin hizmet üretimine ait kısmı doğrudan 740'a yazılır. Dönem sonunda 741 aracılığıyla 622 Satılan Hizmet Maliyeti hesabına aktarılır.
Grup: 7 Maliyet Hesapları / 74 Hizmet Üretim Maliyeti (7/A)
Tür: Maliyet gideri
Çalışma yönü: Borcuna çalışır, yansıtmayla kapanır
740 hesabı nasıl çalışır?
Borcuna yazılanlar
Hizmet üretimiyle ilgili malzeme, personel, dışarıdan sağlanan hizmet, amortisman ve diğer giderlerin fiili tutarları.
Hizmet üretim yerine düşen enerji, kira ve benzeri ortak giderlerin payları.
Alacağına yazılanlar
Dönem sonunda 741 Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma Hesabı ile karşılaştırılarak kapatılırken alacak kaydı yapılır.
Bakiye ve dönem sonu
Dönem içinde borç bakiyesi verir. Fiili maliyet yönteminde 740'taki tutar 741'in alacağı karşılığında 622'ye borç yazılır; ardından 740 ile 741 karşılaştırılarak kapatılır ve 7. grupta bakiye kalmaz.
Hangi işletmeler 740 kullanır?
Tebliğ 74 grubunu yalnızca hizmet işletmeleri için tanımlar: taşımacılık, yazılım, danışmanlık, eğitim, sağlık, inşaat taahhüdü gibi işlerde üretilen şey hizmettir. Bu işletmelerde direkt ilk madde, direkt işçilik ve genel üretim giderleri hesapları (71, 72, 73) yerine 740 kullanılır.
Sıra No 2'ye göre 7/A seçeneği, ek mali tablo düzenlemek durumunda olan üretim ve hizmet işletmeleri için zorunludur. Uygulamada daha küçük hizmet işletmeleri de 740'ı, maliyeti dönem bazında 622'ye taşımak için kullanır.
Hizmet maliyeti ile faaliyet gideri ayrımı
Bir giderin 740'a mı 770'e mi yazılacağını fonksiyon belirler. Sahada çalışan teknik personelin ücreti hizmet maliyetidir; muhasebe, insan kaynakları ve yönetimin ücretleri genel yönetim gideridir. Aynı faturanın ikisine birden ait olduğu durumlarda (ortak kira, elektrik) bir dağıtım anahtarı belirlenir ve her ay aynı oranla uygulanır.
Bu ayrım brüt satış kârını doğrudan etkiler: 622'ye giden maliyet brüt kârdan, 632'ye giden yönetim gideri faaliyet kârından düşer.
Uygulamada yansıtma yalnızca yıl sonunda değil, geçici vergi dönemlerinde ya da her ay yapılır. Böylece ara dönem gelir tablosunda hizmet maliyeti 622'de görünür ve brüt kâr gerçekçi çıkar.
Yıllara yaygın inşaat işlerinde
Sıra No 2'ye göre yıllara yaygın inşaat ve onarım işlerinde giderler 741'in alacağı karşılığında 170-178 hesaplarına borç yazılır ve geçici kabulde 622'ye devredilir. Bu işletmelerde 740'taki maliyet doğrudan 622'ye değil önce proje hesabına gider.
Örnek yevmiye kayıtları
Teknik personel ücretinin tahakkuku
Sahada çalışan teknik personelin aylık brüt ücret ve işveren SGK payı toplamı 85.000 TL; ödenecek kısımlar ilgili borç hesaplarında toplandı (örnek sadeleştirilmiştir).
Hesap
Borç (TL)
Alacak (TL)
740 Hizmet Üretim Maliyeti
85.000,00
335 Personele Borçlar
62.000,00
360 Ödenecek Vergi ve Fonlar
8.000,00
361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri
15.000,00
Toplam
85.000,00
85.000,00
Dönem sonu yansıtma
Dönemde 740'ta 420.000 TL hizmet maliyeti toplandı; tüm hizmetler teslim edildi.
Hesap
Borç (TL)
Alacak (TL)
622 Satılan Hizmet Maliyeti
420.000,00
741 Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma Hesabı
420.000,00
741 Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma Hesabı
420.000,00
740 Hizmet Üretim Maliyeti
420.000,00
Toplam
840.000,00
840.000,00
Sık yapılan hatalar
Yönetim personeli ve büro giderlerini 740'a yazıp brüt kârı olduğundan düşük göstermek.
Dönem sonunda 741 üzerinden 622'ye yansıtma yapmamak; 7. grup hesapları bilançoya bakiye taşımaz.
Hizmet işletmesinde 720 ya da 730 gibi üretim işletmesi hesaplarını kullanmak.
Kaynak: Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (Sıra No: 1), Resmî Gazete 26.12.1992, sayı 21447 (mükerrer), Hesap Planı Açıklamaları; Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (Sıra No: 2), Resmî Gazete 16.12.1993, sayı 21790. "Uygulamada" diye belirtilen bilgiler tebliğ hükmü değil, yaygın meslek uygulamasıdır.
Aşağıdaki sayılar BEF sistemindeki güncel kayıtlardan üretilir.
190
yönetilen mükellef
321892
aktarılan fatura
35
banka ve fatura kaynağı
Müşteri Yorumları
Kullananlar ne diyor?
BEF kullanan mali müşavir, muhasebe bürosu ve ön muhasebe ekiplerinin yorumları. Sen de deneyimini paylaş
Banka Çeviricinin ilk versiyonundan bu yana kullanıyoruz. İlk zamanlarda Mikro v14 ile başlamıştık. Daha sonra luca müşavire geçtik ve banka çeviricinin yeni versiyonunu Metesoft'tan istedik. Yeni versiyona bizim istediğimiz bir çok özelliği eklediler. Özellikle Ecza Depolarının faturalarını aktarmak işkenceydi ve çok zamanımızı alıyordu. Biz ağırlıklı olarak hem banka ekstreleri hem ecza depolarını işliyoruz. BEF sayesinde işlerimiz baya hızlandı. Teşekkür ederiz.
B
Bülent Ş.
Mali Müşavir · İzmir
Luca
Yıllardır elimizle ya da hantal Excel şablonlarıyla banka ekstresi girmekten bıkmıştık. BEF'i Luca ile kullanıyoruz; yapay zeka açıklamaları okuyup 120 veya 320'li kodları büyük oranda doğrulukla kendi eşliyor. 250 satırlık ekstre rahatlıkla Luca'ya aktarılıyor. Büroda iş yükümüz yarı yarıya azaldı, kesinlikle tavsiye ederim.
A
Ahmet G.
Mali Müşavir · İzmir
Luca
Daha önce eski versiyon olan Banka Çevirici'yi kullanıyorduk. BEF'e geçerken %50 indirim tanımladılar. Kurulumu çok basit, ek eğitime gerek kalmadı. Yeni özelliklerdeki Fatura depolarından otomatik aktarım ile z-raporları baya kullanışlı.
G
Gökhan D.
SMMM Bürosu · Muğla
Mikro
Mikro Müşavir'in Banka Ekstrelerini işlemek için kullanıyorduk. Yeni eklenen Z ve Gider Fişlerini bizim büromuzla test ettiler. Özellikle perakende çalışan mükelleflerin Z raporlarını ve gider fişlerini tek tek girmek büyük zaman kaybıydı. Telefonla fotoğrafını çekiyoruz; sistem tarihi, KDV'yi ve tutarı otomatik okuyor. Sistemin stabil çalışması muazzam olmuş. Ellerinize sağlık.