368, kanuni süresinde ödenmeyen vergi ve diğer yükümlülükler ile erteleme veya taksit süresi bilanço tarihinde bir yıldan az olan kamu borçlarının izlendiği hesaptır. Ödenmeyen ya da taksitlendirilen borçlar alacağına, ödemeler borcuna yazılır. Taksit süresi bir yılı aşan kısım 438'e aktarılır.
Alacak bakiyesi verir ve kısa vadeli yabancı kaynaklarda gösterilir. Bilanço gününde taksitlerin vadeleri yeniden sınıflandırılır: önümüzdeki on iki ay içinde ödenecek olanlar 368'de, sonrasına kalanlar 438'de kalır.
360 ve 361 vadesi henüz gelmemiş, normal akışındaki kamu borçlarını gösterir. Vade geçtiğinde ya da borç tecil veya taksitlendirme ile yeni bir ödeme planına bağlandığında tutar uygulamada 360 veya 361'in borcuna, 368'in alacağına yazılarak ayrılır. Böylece bilançoyu okuyan kişi gecikmiş kamu borcunu ayrıca görür.
Bu ayrım kredi başvurularında ve finansal analizde önem taşır: 368 bakiyesi, işletmenin kamuya karşı ödeme güçlüğü çektiğinin işaretidir.
Vergi ve prim borçları yapılandırıldığında ya da tecil ve taksitlendirmeye bağlandığında borç vadelerine göre bölünür. Bilanço tarihinden itibaren bir yıl içinde ödenecek taksitler 368'de, daha sonraki taksitler 438'de izlenir. Her yıl sonunda bir yılın altına düşen taksitler 438'den 368'e aktarılır.
Yapılandırma veya taksitlendirme nedeniyle ödenen gecikme zammı ve faiz benzeri tutarlar borcun aslına eklenmez; uygulamada ayrı gider olarak izlenir ve vergisel niteliği ayrıca değerlendirilir. Vergiye ilişkin gecikme zammı ve gecikme faizi kurumlar vergisi matrahından indirilemez (KVK 11/1-d).
Ödenmeyen 36.000 TL KDV taksitlendiriliyor; bilanço tarihinden itibaren bir yıl içinde ödenecek kısım 12.000 TL, sonrası 24.000 TL.
| Hesap | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|
| 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar | 36.000,00 | |
| 368 Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler | 12.000,00 | |
| 438 Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar | 24.000,00 | |
| Toplam | 36.000,00 | 36.000,00 |
Yıl sonunda 438'de duran taksitlerden 12.000 TL'nin vadesi bir yılın altına iniyor.
| Hesap | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|
| 438 Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar | 12.000,00 | |
| 368 Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler | 12.000,00 | |
| Toplam | 12.000,00 | 12.000,00 |
İkisi de ertelenmiş veya taksitlendirilmiş kamu borçlarını izler. Bilanço tarihinden itibaren bir yıl içinde ödenecek kısım 368'de, bir yıldan sonra ödenecek kısım 438'de gösterilir.
Vadesinde ödenmeyen prim borcu 361'den ayrılarak 368'de izlenir. Taksitlendirildiyse bir yıldan uzun vadeli kısım 438'e alınır.
Kaynak: Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (Sıra No: 1), Resmî Gazete 26.12.1992, sayı 21447 (mükerrer), Hesap Planı Açıklamaları. "Uygulamada" diye belirtilen bilgiler tebliğ hükmü değil, yaygın meslek uygulamasıdır.
Banka ekstresindeki satırları bu hesaplara tek tek eşlemek yerine BEF ile otomatik kodlatabilirsiniz. Bütün hesaplar için hesap planı rehberine dönün.
1 hafta ücretsiz, bütün özellikler
Üye olun, sonra bize telefon, WhatsApp ya da Telegram'dan ulaşın; denemenizi açalım.
Aşağıdaki sayılar BEF sistemindeki güncel kayıtlardan üretilir.
BEF kullanan mali müşavir, muhasebe bürosu ve ön muhasebe ekiplerinin yorumları. Sen de deneyimini paylaş