361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri: SGK Primlerinin Kaydı

361, personelin ücretinden sosyal güvenlik mevzuatına göre kesilen primler ile bunlara ilişkin işveren paylarının ve işverenin sosyal güvenlik kuruluşuna ödeyeceği diğer yükümlülüklerin izlendiği hesaptır. Kesinti yapıldıkça alacaklanır, ödeme yapıldıkça borçlanır. Gelir vergisi ve damga vergisi kesintileri bu hesaba değil 360'a yazılır.

Grup: 3 Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar / 36 Ödenecek Vergi ve Diğer Yükümlülükler
Tür: Pasif
Çalışma yönü: Alacak bakiyesi

361 hesabı nasıl çalışır?

Borcuna yazılanlar

Sosyal güvenlik kurumuna yapılan prim ödemeleri.
Bir yıldan uzun sürede ödenecek şekilde taksitlendirilen primlerin 438'e aktarılan kısmı.
Vadesinde ödenmeyip uygulamada 368'e aktarılan primler.

Alacağına yazılanlar

Ücret tahakkukunda personelden kesilen SGK işçi payı ve işsizlik sigortası işçi payı.
İşveren payı ve işsizlik sigortası işveren payı (karşılığı personel gider hesabı).
İşverence sosyal güvenlik kuruluşlarına ödenecek diğer yükümlülükler.

Bakiye ve dönem sonu

Alacak bakiyesi verir ve kısa vadeli yabancı kaynaklarda gösterilir. Yıl sonunda bakiyesi genellikle aralık ayı primlerine eşittir; vadesi geçmiş primler 368'e, bir yıldan uzun vadeli taksitler 438'e alınır.

İşçi payı ile işveren payı aynı hesapta

Tebliğ, personelden kesilen primlerle işveren katılma paylarını aynı hesapta toplar. Fark kaydın karşı tarafındadır: işçi payı brüt ücretten düşülür ve net ücreti azaltır, işveren payı ise ayrıca personel giderine yazılır. Bu yüzden ücret kaydında gider hesabına giden tutar brüt ücretten büyüktür.

Uygulamada 361 işçi payı, işveren payı, işsizlik işçi ve işsizlik işveren gibi alt hesaplara ayrılır. Teşvikli çalışmalarda tahakkuk edilen tutar ile ödenen tutar farklı olabileceğinden, alt hesaplar SGK tahakkuk fişiyle mutabakatı kolaylaştırır.

Banka ekstresinde SGK ödemesi

SGK ödemeleri ekstrede genellikle tek tutar olarak görünür ve birden fazla işyeri sicili varsa birkaç satıra bölünür. Ödeme 361'in borcuna yazılırken tutarın tahakkuk fişiyle aynı olduğu kontrol edilmelidir; fark çıkıyorsa gecikme zammı ya da geçmiş ay borcu ödenmiş olabilir.

Sendika aidatı ve icra kesintisi gibi ücretten yapılan diğer kesintiler sosyal güvenlik kesintisi değildir; uygulamada 369 Ödenecek Diğer Yükümlülükler hesabında izlenir.

Ay sonunda 361 bakiyesinin o ayın tahakkuk fişindeki ödenecek tutara eşit olması beklenir. Önceki aylardan kalan küçük farklar genellikle yuvarlama, teşvik ya da düzeltme bildirgelerinden doğar ve biriktirilmeden aynı ay içinde açıklanmalıdır.

Örnek yevmiye kayıtları

SGK priminin bankadan ödenmesi

Ücret tahakkukunda 361'e alacak yazılan 14.800 TL prim bankadan ödeniyor.

Hesap	Borç (TL)	Alacak (TL)
361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri	14.800,00
102 Bankalar		14.800,00
Toplam	14.800,00	14.800,00

Sık yapılan hatalar

İşveren payını brüt ücretten düşmek; işveren payı net ücreti etkilemez, ayrı gider olarak kaydedilir.
Gelir vergisi ve damga vergisi kesintilerini 361'e yazmak; bunlar 360'ın konusudur.
Geç ödemede gecikme zammını prim aslı ile birlikte 361'e borç yazmak; gecikme zammı ayrı bir gider olarak izlenmelidir.
Teşvik indirimi uygulanan aylarda 361'i indirimsiz tutarla alacaklandırıp ödeme sonrası kalan bakiyeyi açıklamasız bırakmak.
Ortağın kendi adına ödemesi gereken Bağ-Kur primini şirket hesabından ödeyip 361'e yazmak; bu prim şirketin personel kesintisi değildir, uygulamada ortaktan alacak olarak izlenir.

İlgili hesaplar

Konuyla ilgili yazılar

Maaş, SGK ve vergi ödemelerinin muhasebe kaydı

Sık sorulan sorular

SGK işveren payı hangi hesaba yazılır?+

İşveren payı tutarı personel gider hesabına (örneğin 770) borç, 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri hesabına alacak yazılır. Ödendiğinde 361 borçlanır.

İşsizlik sigortası primi 361'de mi izlenir?+

Evet. Hem işçiden kesilen hem işverenin ödediği işsizlik sigortası primi sosyal güvenlik mevzuatına göre ödenen bir prim olduğu için 361'de izlenir.

Kaynak: Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (Sıra No: 1), Resmî Gazete 26.12.1992, sayı 21447 (mükerrer), Hesap Planı Açıklamaları. "Uygulamada" diye belirtilen bilgiler tebliğ hükmü değil, yaygın meslek uygulamasıdır.

Banka ekstresindeki satırları bu hesaplara tek tek eşlemek yerine BEF ile otomatik kodlatabilirsiniz. Bütün hesaplar için hesap planı rehberine dönün.