360 Ödenecek Vergi ve Fonlar: Tahakkuktan Ödemeye

360, işletmenin mükellef ya da sorumlu sıfatıyla ödeyeceği vergi, resim, harç ve fonların izlendiği hesaptır. Vergi tahakkuk ettikçe alacağına, ödendikçe borcuna yazılır. Personelden kesilen gelir ve damga vergisi, mahsup sonrası ödenecek KDV ve peşin vergiler düşüldükten sonra kalan kurumlar vergisi bu hesapta toplanır.

Grup: 3 Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar / 36 Ödenecek Vergi ve Diğer Yükümlülükler
Tür: Pasif
Çalışma yönü: Alacak bakiyesi

360 hesabı nasıl çalışır?

Borcuna yazılanlar

Vergi dairesine yapılan ödemeler (banka ya da kasa karşılığı).
Bir yıldan uzun sürede ödenecek şekilde ertelenen veya taksitlendirilen vergilerin 438 hesabına aktarılan kısmı.
Vadesinde ödenmeyip uygulamada 368 hesabına aktarılan vergiler.

Alacağına yazılanlar

Ücret ödemelerinden kesilen gelir vergisi ve damga vergisi gibi sorumlu sıfatıyla yapılan kesintiler.
391 Hesaplanan KDV ile 191 ve 190 mahsup edildikten sonra kalan ödenecek KDV.
370 hesabından 371 ile mahsup sonrası kalan kurumlar vergisi.
Tahakkuk eden diğer vergi, resim, harç ve fonlar.

Bakiye ve dönem sonu

Alacak bakiyesi verir ve bilançoda kısa vadeli yabancı kaynaklarda yer alır. Yıl sonunda kalan bakiye, beyan edilmiş ama vadesi henüz gelmemiş vergileri göstermelidir. Vadesi geçmiş vergiler 368'e, bir yıldan uzun vadeli taksitler 438'e alınır.

Hangi vergi 360'a gelir, hangisi gelmez

Tebliğ bu hesabı işletmenin kendisine, personeline ve üçüncü kişilere ilişkin ödenecek vergi, resim, harç ve fonlar için ayırır. Yani hem işletmenin kendi vergisi (KDV, kurumlar vergisi) hem de başkası adına kesip yatırdığı vergiler (ücret, serbest meslek ve kira stopajları) aynı hesapta toplanır.

Sosyal güvenlik primleri bu hesaba girmez; işçi ve işveren payları ile işsizlik sigortası primi 361'de izlenir. Uygulamada ikisi aynı beyannamede (muhtasar ve prim hizmet beyannamesi) bildirildiği için karıştırılır, ama hesapları ayrıdır.

Uygulamada 360 vergi türüne göre alt hesaplara ayrılır: ödenecek KDV, gelir vergisi stopajı, damga vergisi, kurumlar vergisi gibi. Böylece her beyannamenin ödemesi kendi alt hesabını sıfırlar ve kalan bakiye kolayca okunur.

KDV ve kurumlar vergisinin 360'a gelişi

Ödenecek KDV doğrudan 360'a yazılmaz; önce 391 Hesaplanan KDV, 191 İndirilecek KDV ve varsa 190 Devreden KDV ile karşılaştırılır. 391 fazla ise aradaki fark vadesinde ödenmek üzere 360'a aktarılır.

Kurumlar vergisinde de benzer bir yol vardır: dönem kârı üzerinden hesaplanan vergi 370'e alacak yazılır, tahakkuk kesinleşince 370 kapatılır, 371'e aktarılmış peşin vergiler mahsup edilir ve kalan tutar 360'a geçer.

Örnek yevmiye kayıtları

Ücret tahakkukunda vergi kesintileri

Brüt 40.000 TL ücretten 5.600 TL SGK işçi payı, 400 TL işsizlik işçi payı, 1.000 TL gelir vergisi ve 50 TL damga vergisi kesiliyor; işveren payları 8.800 TL. Tutarlar örnektir, oran ve istisnalar dönemin mevzuatına göre hesaplanır.

Hesap	Borç (TL)	Alacak (TL)
770 Genel Yönetim Giderleri	48.800,00
335 Personele Borçlar		32.950,00
360 Ödenecek Vergi ve Fonlar		1.050,00
361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri		14.800,00
Toplam	48.800,00	48.800,00

Kurumlar vergisinin mahsubu ve kalan kısmın 360'a aktarılması

Hesaplanan kurumlar vergisi 250.000 TL, yıl içinde ödenen ve 371'e aktarılan geçici vergi 180.000 TL.

Hesap	Borç (TL)	Alacak (TL)
370 Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları	250.000,00
371 Dönem Kârının Peşin Ödenen Vergi ve Diğer Yükümlülükleri		180.000,00
360 Ödenecek Vergi ve Fonlar		70.000,00
Toplam	250.000,00	250.000,00

Sık yapılan hatalar

SGK primlerini 360'a yazmak; primler 361'in konusudur.
Gecikme zammını vergi aslıyla birlikte 360'a borç yazmak; gecikme zammı ayrı gider olarak kaydedilir ve vergisel niteliği (kanunen kabul edilmeyen gider olup olmadığı) ayrıca değerlendirilir.
Yıl sonunda vadesi geçmiş vergiyi 360'ta bırakmak; bu tutarlar 368'e aktarılmalıdır.
Beyanname tutarını değil banka çıkışını esas alıp tahakkuku hiç kaydetmemek; bu durumda 360 sürekli borç bakiyesi verir.

İlgili hesaplar

Konuyla ilgili yazılar

Maaş, SGK ve vergi ödemelerinin muhasebe kaydı

Sık sorulan sorular

Ödenecek KDV hangi hesapta izlenir?+

Ay sonunda 391, 191 ve 190 ile mahsup edildikten sonra kalan ödenecek KDV 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabına alacak yazılır. Ödendiğinde 360 borçlanır, banka alacaklanır.

360 borç bakiyesi verebilir mi?+

Normalde vermez. Borç bakiyesi genellikle tahakkukun kaydedilmediğini ya da fazla ödeme yapıldığını gösterir; bu durumda kayıtlar beyannamelerle karşılaştırılmalıdır.

Kaynak: Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (Sıra No: 1), Resmî Gazete 26.12.1992, sayı 21447 (mükerrer), Hesap Planı Açıklamaları; Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (Sıra No: 2), Resmî Gazete 16.12.1993, sayı 21790. "Uygulamada" diye belirtilen bilgiler tebliğ hükmü değil, yaygın meslek uygulamasıdır.

Banka ekstresindeki satırları bu hesaplara tek tek eşlemek yerine BEF ile otomatik kodlatabilirsiniz. Bütün hesaplar için hesap planı rehberine dönün.