136 Diğer Çeşitli Alacaklar: Ticari Olmayan Alacaklar Nerede İzlenir?
136 Diğer Çeşitli Alacaklar, ticari nitelikte olmayan ve 13 grubundaki ortak, iştirak, bağlı ortaklık ya da personel hesaplarına girmeyen alacakları izler. İşletme lehine doğan alacaklar borcuna, tahsilatlar alacağına yazılır. Uygulamada iadesi talep edilen KDV en sık bu hesapta izlenir.
Grup: 1 Dönen Varlıklar / 13 Diğer Alacaklar
Tür: Aktif
Çalışma yönü: Borç bakiyesi
136 hesabı nasıl çalışır?
Borcuna yazılanlar
Ticari olmayan bir nedenle işletme lehine doğan alacaklar
Uygulamada: iadesi talep edilen KDV tutarı
Uygulamada: sigorta şirketinden alınacak hasar tazminatı, vergi dairesinden alınacak fazla ödemeler
Alacağına yazılanlar
Alacağın nakden ya da banka yoluyla tahsili
Vergi borçlarına mahsup edilerek iade edilen tutarlar
Reddedilen ya da vazgeçilen kısmın ilgili hesaba geri aktarılması
Bakiye ve dönem sonu
Borç bakiyesi verir ve dönem sonunda kapanmaz. Bakiyenin her kalemi açıklanabilir olmalıdır; ödeme güçlüğüne düşmüş ve şüpheli hale gelmiş ticari olmayan alacaklar uygulamada 138 Şüpheli Diğer Alacaklar'a aktarılır.
Hangi alacak 136'ya girer, hangisi girmez?
Tebliğin tanımı dışlayıcıdır: alacak ticari değilse ve ortaklardan (131), iştiraklerden (132), bağlı ortaklıklardan (133) ya da personelden (135) alacak değilse 136'da izlenir. Satışlardan doğan alacaklar 120 ve 121'de, verilen depozito ve teminatlar 126'da kalır.
Uygulamada 136'ya düşen tipik kalemler: iadesi talep edilen KDV, hasar nedeniyle sigorta şirketinden alınacak tazminat, mahkeme kararıyla doğan alacaklar ve vergi dairesine fazla ya da yersiz ödenip iadesi istenen tutarlardır.
KDV iadesinde 136 kullanımı
İhracat, indirimli oran gibi nedenlerle iade hakkı doğduğunda, uygulamada iadesi talep edilen tutar KDV hesabından çıkarılıp 136'ya alınır. Beyannamede iade hangi tutardan talep ediliyorsa (o dönemin 191 bakiyesi ya da 190 Devreden KDV) o hesap alacaklandırılır.
İade vergi borçlarına mahsup edilirse 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar borç, 136 alacak; nakden iade edilirse 102 borç, 136 alacak yazılır. Talebin kabul edilmeyen kısmı, indirim hakkı devam ediyorsa yeniden 190'a aktarılır. Bu kayıtlar sayesinde 136 bakiyesi, sonuçlanmamış iade dosyalarının toplamını gösterir.
Örnek yevmiye kayıtları
KDV iadesi talebi
Dönem beyannamesinde 50.000 TL KDV iadesi talep ediliyor; tutar devreden KDV'den karşılanıyor.
Hesap
Borç (TL)
Alacak (TL)
136 Diğer Çeşitli Alacaklar
50.000,00
190 Devreden KDV
50.000,00
Toplam
50.000,00
50.000,00
İadenin vergi borcuna mahsubu
İade alacağının 30.000 TL'si muhtasar beyannameden doğan vergi borcuna mahsup ediliyor.
Hesap
Borç (TL)
Alacak (TL)
360 Ödenecek Vergi ve Fonlar
30.000,00
136 Diğer Çeşitli Alacaklar
30.000,00
Toplam
30.000,00
30.000,00
Sık yapılan hatalar
Satışlardan doğan alacakları 136'da izlemek; ticari alacaklar 120 ve 121'dedir.
Ortaklara verilen borçları 136'ya yazmak; bunlar 131 Ortaklardan Alacaklar'da izlenir.
İade talep edilen KDV'yi 190 ya da 191'de bırakıp aynı tutarı sonraki dönem yeniden indirim konusu yapmak.
Mahsup ve nakit iadeleri 136'dan düşmeyip hesabı yıllarca şişirmek.
Tebliğde KDV iadesi için ayrı bir hesap tanımlanmamıştır. Uygulamada iadesi talep edilen KDV genellikle 136 Diğer Çeşitli Alacaklar hesabında izlenir; tutar 190 ya da 191'den bu hesaba aktarılır, mahsup ya da nakit iade yapıldığında kapatılır.
Sigorta tazminatı alacağı hangi hesaba yazılır?+
Hasar sonrası sigorta şirketinden alınacak tazminat ticari bir alacak olmadığı için uygulamada 136 Diğer Çeşitli Alacaklar hesabında izlenir ve tazminat ödendiğinde kapatılır.
Kaynak: Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (Sıra No: 1), Resmî Gazete 26.12.1992, sayı 21447 (mükerrer), Hesap Planı Açıklamaları. "Uygulamada" diye belirtilen bilgiler tebliğ hükmü değil, yaygın meslek uygulamasıdır.
Aşağıdaki sayılar BEF sistemindeki güncel kayıtlardan üretilir.
190
yönetilen mükellef
321892
aktarılan fatura
35
banka ve fatura kaynağı
Müşteri Yorumları
Kullananlar ne diyor?
BEF kullanan mali müşavir, muhasebe bürosu ve ön muhasebe ekiplerinin yorumları. Sen de deneyimini paylaş
Banka Çeviricinin ilk versiyonundan bu yana kullanıyoruz. İlk zamanlarda Mikro v14 ile başlamıştık. Daha sonra luca müşavire geçtik ve banka çeviricinin yeni versiyonunu Metesoft'tan istedik. Yeni versiyona bizim istediğimiz bir çok özelliği eklediler. Özellikle Ecza Depolarının faturalarını aktarmak işkenceydi ve çok zamanımızı alıyordu. Biz ağırlıklı olarak hem banka ekstreleri hem ecza depolarını işliyoruz. BEF sayesinde işlerimiz baya hızlandı. Teşekkür ederiz.
B
Bülent Ş.
Mali Müşavir · İzmir
Luca
Yıllardır elimizle ya da hantal Excel şablonlarıyla banka ekstresi girmekten bıkmıştık. BEF'i Luca ile kullanıyoruz; yapay zeka açıklamaları okuyup 120 veya 320'li kodları büyük oranda doğrulukla kendi eşliyor. 250 satırlık ekstre rahatlıkla Luca'ya aktarılıyor. Büroda iş yükümüz yarı yarıya azaldı, kesinlikle tavsiye ederim.
A
Ahmet G.
Mali Müşavir · İzmir
Luca
Mikro Müşavir'in Banka Ekstrelerini işlemek için kullanıyorduk. Yeni eklenen Z ve Gider Fişlerini bizim büromuzla test ettiler. Özellikle perakende çalışan mükelleflerin Z raporlarını ve gider fişlerini tek tek girmek büyük zaman kaybıydı. Telefonla fotoğrafını çekiyoruz; sistem tarihi, KDV'yi ve tutarı otomatik okuyor. Sistemin stabil çalışması muazzam olmuş. Ellerinize sağlık.
S
Selin K.
SMMM Bürosu · İstanbul
Mikro
Daha önce eski versiyon olan Banka Çevirici'yi kullanıyorduk. BEF'e geçerken %50 indirim tanımladılar. Kurulumu çok basit, ek eğitime gerek kalmadı. Yeni özelliklerdeki Fatura depolarından otomatik aktarım ile z-raporları baya kullanışlı.