653 Komisyon Giderleri, işletmenin diğer olağan faaliyetleriyle ilgili olarak acente, temsilci ve benzeri işletmelere ödediği komisyonların izlendiği hesaptır. Tebliğ tanımı dardır: esas faaliyetle ilgili satış komisyonları ve kredi komisyonları başka gruplarda izlenir. POS ve banka komisyonlarının yeri ise uygulamada tek tip değildir.
Borç bakiyesi verir ve dönem sonunda 690 Dönem Kârı veya Zararı hesabının borcuna aktarılarak kapanır. 7. grup hesabı olmadığı için yansıtma kaydı gerekmez.
Hesap 65 Diğer Faaliyetlerden Olağan Gider ve Zararlar grubundadır; yani esas faaliyet dışında kalan olağan işlerle ilgilidir. Satış acentesine ödenen ve doğrudan satışla bağlantılı komisyon, tebliğin pazarlama, satış ve dağıtım tanımına girer ve 760 ya da 631 üzerinden izlenir. Kredi komisyonları ise 66 Finansman Giderleri grubunun tanımında açıkça sayılır.
Kredi kartıyla tahsilatta bankanın kestiği POS komisyonu için meslekte üç yaklaşım görülür: satışın tahsil maliyeti sayılarak 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri, bir tür finansman maliyeti sayılarak 780 ya da 660, ya da genel bir komisyon olarak 653. Tebliğ bu kalem için açık bir hüküm koymaz.
Önemli olan seçilen hesabın yıllar boyunca aynı kalması ve aynı nitelikteki komisyonların farklı hesaplara dağılmamasıdır. Bloke çözümü ile banka hesabına geçen tutar arasındaki fark ekstrede görüldüğünde komisyon brüt tahsilattan ayrılarak kaydedilir.
Ticaret işletmesinin boş duran bir dükkânını kiraya vermek için emlak aracısına ödediği komisyon, esas faaliyet dışındaki olağan bir işle ilgilidir ve 653'ün tebliğdeki tanımına doğrudan uyar. Menkul kıymet alım satımında aracı kuruma ödenen komisyon da Sıra No 1'in menkul kıymet satın alma giderlerini 65 grubuna yönlendiren hükmü nedeniyle uygulamada 653'e yazılır.
Hesabın gelir tarafındaki karşılığı 643 Komisyon Gelirleri'dir; işletme başkasının işine aracılık edip komisyon alıyorsa o tutar 643'te izlenir.
50.000 TL'lik kart tahsilatı 108'de izleniyordu. Banka 1.250 TL komisyon keserek 48.750 TL'yi hesaba geçirdi.
| Hesap | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|
| 102 Bankalar | 48.750,00 | |
| 653 Komisyon Giderleri | 1.250,00 | |
| 108 Diğer Hazır Değerler | 50.000,00 | |
| Toplam | 50.000,00 | 50.000,00 |
Esas faaliyette kullanılmayan dükkânın kiraya verilmesi için emlak aracısından 8.000 TL + %20 KDV komisyon faturası alındı.
| Hesap | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|
| 653 Komisyon Giderleri | 8.000,00 | |
| 191 İndirilecek KDV | 1.600,00 | |
| 320 Satıcılar | 9.600,00 | |
| Toplam | 9.600,00 | 9.600,00 |
Tebliğde açık bir hüküm yoktur. Uygulamada 653 Komisyon Giderleri, 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri ya da finansman gideri hesapları kullanılır; seçilen hesap tutarlı uygulanmalıdır.
Kaynak: Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (Sıra No: 1), Resmî Gazete 26.12.1992, sayı 21447 (mükerrer), Hesap Planı Açıklamaları. "Uygulamada" diye belirtilen bilgiler tebliğ hükmü değil, yaygın meslek uygulamasıdır.
Banka ekstresindeki satırları bu hesaplara tek tek eşlemek yerine BEF ile otomatik kodlatabilirsiniz. Bütün hesaplar için hesap planı rehberine dönün.
1 hafta ücretsiz, bütün özellikler
Üye olun, sonra bize telefon, WhatsApp ya da Telegram'dan ulaşın; denemenizi açalım.
Aşağıdaki sayılar BEF sistemindeki güncel kayıtlardan üretilir.
BEF kullanan mali müşavir, muhasebe bürosu ve ön muhasebe ekiplerinin yorumları. Sen de deneyimini paylaş