108 Diğer Hazır Değerler, nitelik olarak hazır değer sayılan ama kasa, çek ya da banka hesabına girmeyen değerleri izler: pullar, vadesi gelmiş kuponlar ve tahsil edilecek banka ve posta havaleleri (yoldaki paralar). Bu değerler elde edildiğinde borcuna, elden çıkınca alacağına yazılır. Uygulamada kredi kartıyla yapılan satışların bankaca hesaba geçirilene kadarki alacağı da sıklıkla bu hesapta izlenir.
Borç bakiyesi verir ya da sıfırdır. Dönem sonunda kapanmaz; bakiye, dönem sonu itibarıyla yolda olan ya da bankaca henüz hesaba geçirilmemiş tutarları göstermelidir.
Kasadan bankaya gönderilen ya da başka bir banka hesabına aktarılan para çoğu zaman aynı gün ekstreye düşmez. Gönderildiği gün 108'e borç, ekstreye geçtiği gün 102'ye borç ve 108'e alacak yazılır.
Ay sonunda 108'de kalan her tutarın bir karşılığı olmalıdır: ertesi ay ekstrenin ilk günlerinde görünmesi beklenen bir giriş. Aylarca 108'de bekleyen bir tutar, büyük ihtimalle yanlış hesaba işlenmiş bir tahsilattır.
Kartla yapılan satış tutarı bankanın belirlediği sürede, komisyon düşülerek hesaba geçer. Uygulamada satış günü 108 borçlandırılır, bankanın aktardığı net tutar 102'ye, kesilen komisyon gider hesabına (genellikle 653 Komisyon Giderleri ya da 780 Finansman Giderleri) yazılır ve 108 kapatılır.
Bazı işletmeler bu alacağı 108 yerine 127 Diğer Ticari Alacaklar ya da bankada açılan blokeli hesap için ayrı bir 102 alt hesabında izler. Hangi yol seçilirse seçilsin tutarlı uygulanmalı ve ay sonunda banka POS raporuyla karşılaştırılmalıdır.
12.000 TL (10.000 TL + %20 KDV) tutarındaki satış kredi kartıyla tahsil ediliyor.
| Hesap | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|
| 108 Diğer Hazır Değerler | 12.000,00 | |
| 600 Yurt İçi Satışlar | 10.000,00 | |
| 391 Hesaplanan KDV | 2.000,00 | |
| Toplam | 12.000,00 | 12.000,00 |
Banka 240 TL komisyon keserek 11.760 TL'yi hesaba aktarıyor.
| Hesap | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|
| 102 Bankalar | 11.760,00 | |
| 653 Komisyon Giderleri | 240,00 | |
| 108 Diğer Hazır Değerler | 12.000,00 | |
| Toplam | 12.000,00 | 12.000,00 |
Kasadan 15.000 TL bankaya gönderiliyor; para ertesi gün hesaba geçiyor.
| Hesap | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|
| 108 Diğer Hazır Değerler | 15.000,00 | |
| 100 Kasa | 15.000,00 | |
| Toplam | 15.000,00 | 15.000,00 |
Uygulamada POS ile yapılan satışların bankaca hesaba geçirilene kadarki tutarı genellikle 108 Diğer Hazır Değerler hesabında izlenir; bazı işletmeler 127 Diğer Ticari Alacaklar hesabını kullanır. Tutar hesaba geçince 102'ye aktarılır.
Kaynak: Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (Sıra No: 1), Resmî Gazete 26.12.1992, sayı 21447 (mükerrer), Hesap Planı Açıklamaları. "Uygulamada" diye belirtilen bilgiler tebliğ hükmü değil, yaygın meslek uygulamasıdır.
Banka ekstresindeki satırları bu hesaplara tek tek eşlemek yerine BEF ile otomatik kodlatabilirsiniz. Bütün hesaplar için hesap planı rehberine dönün.
1 hafta ücretsiz, bütün özellikler
Üye olun, sonra bize telefon, WhatsApp ya da Telegram'dan ulaşın; denemenizi açalım.
Aşağıdaki sayılar BEF sistemindeki güncel kayıtlardan üretilir.
BEF kullanan mali müşavir, muhasebe bürosu ve ön muhasebe ekiplerinin yorumları. Sen de deneyimini paylaş