656 Kambiyo Zararları: Hangi Kur Farkı Buraya, Hangisi 780'e?

656 Kambiyo Zararları, dövizli varlık ve işlemlerdeki kur hareketlerinden doğan zararların izlendiği gider hesabıdır. Döviz kasası ve döviz mevduatında kurun düşmesi ya da dövizin defter değerinin altında bozdurulması bu hesaba borç yazılır. Tebliğe göre borçlanmayla ilgili kur farkları bu hesaba alınmaz, finansman gideri olarak muhasebeleştirilir.

Grup: 6 Gelir Tablosu Hesapları / 65 Diğer Faaliyetlerden Olağan Gider ve Zararlar (-)
Tür: Gider / indirim (-)
Çalışma yönü: Borcuna çalışır, 690'a kapanır

656 hesabı nasıl çalışır?

Borcuna yazılanlar

Döviz kasası ve döviz mevduatında kur düşüşünden doğan zarar.
Dövizli alacakların tahsilinde ya da değerlemesinde kurun düşmesinden doğan zarar.
Dövizin bankaya defter değerinin altında bir kurla satılmasından doğan fark.

Alacağına yazılanlar

Dönem sonunda bakiye 690 Dönem Kârı veya Zararı hesabına aktarılırken alacak kaydı yapılır.
Yanlış hesaplanan kur farkının düzeltilmesi.

Bakiye ve dönem sonu

Borç bakiyesi verir ve dönem sonunda 690 Dönem Kârı veya Zararı hesabına devredilerek kapanır.

Kredi kur farkı neden 656'da değil?

Sıra No 2, 656'yı açarken parantez içinde açık bir sınır koydu: borçlanmayla ilgili kur farkları bu hesaba alınmaz. Döviz kredisinin kur artışı 66 Finansman Giderleri grubunda, 7/A uygulayanlarda önce 780 Finansman Giderleri hesabında izlenir. Tebliğin 66 grubu tanımı da borçlanılan tutarlarla ilgili kur farklarını finansman gideri sayar.

Bu ayrım gelir tablosunu doğrudan etkiler: kredi kur farkı faaliyet dışı olağan zarar olarak değil, finansman gideri olarak raporlanır.

Dövizli satıcı borçlarında uygulama

Mal ve hizmet alımından doğan dövizli ticari borçlardaki kur artışı için uygulama tek tip değildir. Bir kısım meslek mensubu bunu kambiyo zararı sayarak 656'ya, bir kısmı tebliğdeki borçlanılan tutarlar ifadesine dayanarak finansman giderine yazar. Banka kredisi için ise tartışma yoktur; hangi yol seçilirse tutarlı uygulanmalıdır.

Döviz bozdurmada oluşan fark

Döviz hesabındaki tutar TL'ye çevrildiğinde banka kendi alış kurunu uygular. Bu kur dövizin defterdeki kurunun altındaysa aradaki fark masraf ya da komisyon değil, kambiyo zararıdır ve 656'ya yazılır. Ekstrede çoğu zaman yalnızca döviz çıkışı ve TL girişi görünür; farkı bulmak için döviz hesabının defter kuru bilinmelidir. Bu yüzden uygulamada döviz hesapları hem döviz tutarı hem TL karşılığıyla izlenir.

Yıl sonu değerlemesinde ortaya çıkan zarar da aynı hesaba yazılır. Değerleme sonrasında izleyen yıl içinde yapılan işlemlerde fark, değerlemedeki kur esas alınarak hesaplanır.

Örnek yevmiye kayıtları

Döviz mevduatında kur düşüşü

Bankada 10.000 USD var; defter kuru 33,10, değerleme kuru 32,80 TL. Fark 3.000 TL.

Hesap	Borç (TL)	Alacak (TL)
656 Kambiyo Zararları	3.000,00
102.02 Bankalar (USD hesabı, örnek alt hesap)		3.000,00
Toplam	3.000,00	3.000,00

Döviz kredisinde kur artışı (656 kullanılmaz)

50.000 EUR'luk kısa vadeli kredide kurun 0,40 TL artması 20.000 TL fark doğurdu; 7/A uygulayan işletme.

Hesap	Borç (TL)	Alacak (TL)
780 Finansman Giderleri	20.000,00
300 Banka Kredileri		20.000,00
Toplam	20.000,00	20.000,00

Sık yapılan hatalar

Banka kredisinin kur farkını 656'ya yazmak.
Kur zararını 646 Kambiyo Kârları hesabının borcuna yazarak netleştirmek.
Dövizin bozdurulmasında banka kurundan doğan farkı masraf ya da komisyon diye kaydetmek.
Yıl sonu değerlemesinde zararı yazdıktan sonra ertesi yıl tahsilatta farkı yine ilk işlem kuruna göre hesaplayıp aynı zararı ikinci kez gider yazmak.

İlgili hesaplar

Konuyla ilgili yazılar

Dönem sonu döviz değerlemesi ve kur farkı kayıtları

Sık sorulan sorular

Kredi kur farkı hangi hesaba yazılır?+

Borçlanmayla ilgili kur farkları tebliğ gereği 656'ya alınmaz, finansman gideri olarak muhasebeleştirilir. 7/A uygulayan işletme 780 Finansman Giderleri hesabını, dönem sonunda da 660 ya da 661'i kullanır.

Aleyhe kur farkı hangi hesapta izlenir?+

Döviz varlıklarında ve dövizli alacaklarda doğan aleyhe kur farkı 656 Kambiyo Zararları hesabına borç yazılır. Kredi gibi borçlanmalardan doğan aleyhe kur farkı ise finansman gideridir.

Kaynak: Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (Sıra No: 1), Resmî Gazete 26.12.1992, sayı 21447 (mükerrer), Hesap Planı Açıklamaları; Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (Sıra No: 2), Resmî Gazete 16.12.1993, sayı 21790. "Uygulamada" diye belirtilen bilgiler tebliğ hükmü değil, yaygın meslek uygulamasıdır.

Banka ekstresindeki satırları bu hesaplara tek tek eşlemek yerine BEF ile otomatik kodlatabilirsiniz. Bütün hesaplar için hesap planı rehberine dönün.